معجزات علمى قرآن کریم : 3- قرآن و حرکت زمین

بسم الله الرحمن الرحیم

3- قرآن و حرکت زمین :

منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟

شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست.

قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند.

ما نباید انتظار داشته باشیم که قرآن دایره المعارفى باشد از علوم مختلف، ما باید از قرآن نور ایمان و هدایت، تقوى و پرهیزگارى، انسانیّت و اخلاق، نظم و قانون بطلبیم و قرآن همه اینها را در بر دارد.

ولى قرآن گاه براى رسیدن به این هدف اشاراتى به پاره اى از مسایل علوم طبیعى و اسرار آفرینش و شگفتى هاى جهان هستى دارد، مخصوصاً در بحث هاى توحیدى، به تناسب برهان نظم، پرده از روى اسرارى از جهان آفرینش برداشته و مسایلى را فاش کرده که در آن عصر و در آن محیط، حتّى براى دانشمندان ناشناخته بود.

این گونه بیانات قرآن، مجموعه اى را تشکیل مى دهد که ما آن را «معجزات علمى قرآن» مى خوانیم:

3- قرآن و حرکت زمین :

در آیه 88 سوره نمل مى خوانیم:

 (وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَهِىَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللهِ الَّذِى أَتْقَنَ کُلَّ شَىْء إِنَّهُ خَبِیرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ): «کوهها را مى بینى، و آنها را ساکن و بى حرکت مى پندارى، در حالى که مانند ابرها در حرکتند; این صنع و آفرینش خداوندى است که همه چیز را متقن و استوار آفریده; به یقین او از کارهایى که شما انجام مى دهید آگاه است».

در این آیه چند نکته دیده مى شود:

نخست این که کوه ها که در نظر شما ساکن است با سرعتى همچون سرعت ابرها در حرکت مى باشد. (توجه داشته باشید سرعت هاى زیاد را به سرعت ابر تشبیه مى کنند، به علاوه حرکت سریع ابرها خالى از تزلزل و سر و صدا است).

دیگر این که، این صنع خداوندى است که همه چیز را روى حساب آفریده است.

سوم این که او از اعمال شما آگاه است.

با دقّت در این جمله هاى سه گانه روشن مى شود که آیه، آن گونه که بعضى از مفسران پنداشته اند مربوط به قیامت نیست بلکه; مربوط به همین دنیا است، مى گوید: آنها را چنین مى بینى و چنین خیال مى کنى در حالى که چنین نیستند; در حالیکه حرکت کوه ها در قیامت یا در آستانه قیامت چیزى نیست که مخفى و ناپیدا باشد، و چنان آشکار و وحشتناک است که کسى تاب و تحمل مشاهده آن را ندارد. به علاوه اتقان آفرینش و حاکمیت نظم و حساب در آن، اشاره به وضع کنونى آنها است نه زمانى که در آستانه قیامت نظام جهان در هم مى ریزد تا بر ویرانه آن نظام نوینى بر پا شود.

از این گذشته آگاهى خداوند نسبت به اعمالى که ما انجام مى دهیم مربوط به اعمال ما در این دنیا است، و گرنه قیامت روز حساب است نه روز عمل، با این قرائن سه گانه به خوبى معلوم مى شود که این آیه به هیچ وجه قابل تطبیق بر حرکت کوه ها در پایان جهان و آستانه قیامت نیست. منتها جمعى از مفسران چون نتوانسته اند به عمق مفهوم آیه راه یابند چاره اى جز قبول خلاف ظاهر در آیه و تفسیر آن به مسأله قیامت ندیده اند.

این مسأله نیز روشن است که کوه ها حرکتى جداى از زمین ندارند و همه یک واحد به هم پیوسته اند; اگر کوه ها حرکت مى کنند مفهومش این است که کره زمین در حرکت است.

منتها این سؤال پیش مى آید که چرا انگشت روى کوه ها گذاشته است و نگفته زمین را مى بینى و گمان مى کنى که ساکن است در حالى که به سرعت حرکت مى کند؟

پاسخ این سؤال روشن است; چون کوه ها عظیم ترین موجودات روى زمین مى باشند و مظهر صلابت و استحکام و پابرجایى هستند ـ حتّى به عنوان ضرب المثل مى گوییم فلان کس مانند کوه استوار و پابرجا است; لذا حرکت کوه ها با آن عظمت و صلابت و پابرجایى مى تواند نشانه اى از قدرت بى پایان حق باشد; ولى مسلم است که حرکت کوه ها چیزى جز حرکت زمین نیست.

به هر حال آیه فوق، یکى از معجزات علمى قرآن است; زیرا مى دانیم در عصر نزول قرآن و حدود یک هزار سال بعد از آن، عقیده ثابت بودن زمین و حرکت کرات به دور آن که از هیأت بطلمیوس نشأت مى گرفت، عقیده رایج و حاکم بر تمام محافل علمى جهان بود، و حدود یک هزار سال بعد نخستین دانشمندانى که حرکت زمین را کشف کردند گالیله ایتالیایى و کپرنیک لهستانى بودند که در اواخر قرن شانزدهم و اوایل قرن هفدهم میلادى این عقیده را ابراز داشتند و بلافاصله ارباب کلیسا، آنها را شدیداً محکوم کرده و تا آستانه کشتن پیش بردند در حالى که قرآن مجید ده قرن پیش از آن، پرده از روى این حقیقت برداشته بود; و حرکت زمین را با عبارات زیباى فوق، به عنوان نشانه اى از توحید و عظمت خدا مطرح کرده بود.

به هر حال شک نیست که این آیه از حرکت کوه ها (وبه تعبیر دیگر حرکت زمین) در همین دنیا سخن مى گوید; زیرا حرکت کوه ها در آستانه قیامت، چنان زلزله اى در کره زمین ایجاد مى کند که زنان باردار وضع حمل کرده و زنان شیرده، نوزاد خود را فراموش مى کنند و هوش از سرها مى پرد; و این هرگز با جمله (تَحسَبُها جامِدَةً): «آنها را ساکن وبى حرکت مى پندارى»، سازگار نیست.

به علاوه در آن لحظه جایى براى اعمال خیر و شر باقى نمى ماند; تا گفته شود خداوند نسبت به اعمالى که انجام مى دهید آگاه است.

قرار داشتن آیات مربوط به قیامت در ما قبل یا ما بعد آیه فوق دلیل قطعى بر ارتباط مفهوم این آیه به قیامت نیست; زیرا در قرآن نظیر این مطلب کم نیست که یک آیه درباره مطلبى سخن مى گوید و قبل و بعد آن راجع به مطلب دیگرى بحث مى کند.

به تعبیر دیگر ملاحظه محتواى خود آیه و قرائن موجود در آن از ملاحظات دیگر مهم تر و برتر است.

این نکته قابل توجه است که تشبیه به حرکت ابرها، علاوه بر این که بطور اشاره سرعت فوق العاده آن را نشان مى دهد پاسخ به این سؤال است که اگر زمین حرکت دارد، چرا ما احساس نمى کنیم؟ جوابش این است آن چنان آرام و نرم و بى سرو صدا حرکت مى کند که قابل تشخیص نیست; همان گونه که اگر فى المثل کسى سوار بر ابر بود، حرکت آن را تشخیص نمى داد.

این نکته نیز قابل توجه است که قرآن در آیه 25 و 26 سو

ره مرسلات مى گوید:

(أَلَمْ نَجْعَلْ الاَْرْضَ کِفَاتاً ـ أَحْیَاءً وَأَمْوَاتاً):

 «آیا زمین را مرکز اجتماع (شما) قرار ندادیم، ـ براى زندگان و مردگان (شما)؟!».

در منابع لغت از جمله در مفردات راغب و کتاب العین مى بینیم که براى واژه کفات از ماده کَفْت (بر وزن رفت) دو معنا ذکر شده; جمع کردن و پرواز سریع.

اگر معناى اول منظور باشد، مفهوم آیه آن است که زمین را وسیله اجتماع انسانها در حال حیات و زیر زمین را مرکز اجتماعشان بعد از مرگ قرار دادیم; و اگر معناى دوم منظور باشد، مفهومش این است که زمین داراى پرواز سریع است; و این با حرکت انتقالى زمین به دور خورشید که با سرعت زیادى (در هر ثانیه 20 و در دقیقه 1200 کیلومتر) در مسیر خود به گرد خورشید پیش مى رود، و مردگان و زندگان را با خود به اطراف آفتاب مى گرداند، مناسب است.

اطلاق واژه کَفْت بر پرواز سریع، ظاهراً از این نظر است که پرندگان هنگامى که مى خواهند با سرعت زیاد در آسمان پرواز کنند، بطور متناوب بالهاى خود را جمع مى کنند وبه اصطلاح در فضا شیرجه مى روند.

ولى از آنجا که واژه کفت و کفات، تاب دو معنا دارد ما این آیه را به عنوان یک دلیل قطعى بر مسأله گردش زمین ذکر نکردیم.

 

  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم 3- قرآن و حرکت زمین : منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟ شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست. قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند. ما نباید انتظار […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

    بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

    زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

    بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

    اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

    بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

    سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

    بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

    تقویم شمسی

    خرداد ۱۴۰۰
    ش ی د س چ پ ج
        تیر »
     12345678910111213141516171819202122232425262728293031