مالکیت زمین دراسلام – چکیده پایانامه –

بسم الله الرحمن الرحیم

مالکیت زمین دراسلام

– چکیده پایانامه –

.

عنوان پایان نامه :

مالکیت زمین دراسلام

نگارنده :

حسن علی نصرتی

استاد راهنما :

رحمانی سبزواری

استاد مشاور :

رحمانی زروندی

رشته تحصیلی :

نامشخص

گرایش تحصیلی :

نامشخص

گروه :

فقه و اصول

تاریخ دفاع :

١٣٨۶/١٠/١٩

.

.

چکیده

این رساله با نام «مالکیت زمین در اسلام» در یک مقدمه و چهار فصل تهیه و تدوین شده است.

در مقدمه اطلاعاتی مربوط به طرح تحقیق قرار دارد. فصل اول در کلیات و مفاهیم می باشد، در آن لغات مرتبط با موضوع مانند: مالکیت، مال، انفال، فیء، احیا، موات و… از نظر لغت و اصطلاح، به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، که مالکیت در لغت به معنای تسلط بر چیزی و زمامداری و اختیار داری نسبت به آن چیز است. و در اصطلاح به رابطه ای که میان مالک ومملوک بر قرار است مالکیت گویند. مالکیت به لحاظ منشأ پیدایش و اعتبار، به دو دسته تقسیم می شود.

١- مالکیت حقیقی. ٢- مالکیت اعتباری.

مالکیت حقیقی عبارت است از سلطه تکوینی موجودی بر موجود دیگر، به گونه ای که تمام وجود و هستی مملوک در قبضه مالک است. مانند مالکیت خداوند نسبت به تمام موجودات جهان. مالکیت اعتباری عبارت است از تسلط اعتباری موجودی بر موجود دیگر، به نحوی که بتواند در آن تصرف کند، و مانع از تصرف دیگران شود. مانند مالکیت انسان نسبت به اموالش. این نوع مالکیت علاوه بر اینکه واقعیت و حقیقتش به همان اعتبار قائم است، قابل نقل و انتقال و واگذاری به دیگران نیز است.

در فصل دوم مالکیت از دیدگاه مکاتب مشهور جهان مورد بررسی قرار گرفته است، که نظام سرمایه داری، معتقد به مالکیت بدون قید و شرط است. اگر بخواهیم مشخصات اصلی این نظام سرمایه داری را بطور خیلی خلاصه بیان کنیم، در سه نوع آزادی منحصر می شود:١- آزادی در تملک. ٢- آزادی در بهره کشی. ٣- آزادی در مصرف.

نظام اقتصادی دیگری که در این فصل مطرح شده است، نظام اقتصادی سوسیالیسم و یا سیستم اشتراکی است. که این نظام معتقد به مالکیت دولتی است، و آن را تنها راهی نجات از پیامد های نظام سرمایه داری و تحقق عدالت اجتماعی می داند. اساس تفکرات نظام سوسیالیستی را می توان بر پایه چهار محور اصلی خلاصه کرد. الف- محو کامل طبقات. ب- توزیع ثروت بر اساس اصل «هرکس به اندازه استعدادش باید کار کند و به هرکس به اندازه کارش باید اجرت داده شود». ج- ملی کردن تمام منابع تولیدی اعم از کارخانه ها، زمین ها، آبها، معادن و مانند آن. د- به وجود آوردن رژیم دیکتاتوری پرولتاریا و به تعبیر دیگر «حکومت کارگری».

در بخش پایانی این فصل نظام اقتصادی اسلام مطرح شده است. نظام اقتصادی اسلام نه مانند مکتب سرمایه داری بدون محدودیت رها شده است، و نه مانند سوسیالیسم، مالکیت خصوصی را نفی نموده است. به خاطر اینکه این دو مکتب تنها به یک زاویه از وجود انسان نگرسته اند، در حالی که می دانیم وجود انسان دارای ابعاد مختلف و نیاز های متفاوت است، به همین منظور در نظام مقدس اسلام سه نوع مالکیت دیده می شود، مالکیت خصوصی، مالکیت دولتی و مالکیت عمومی که هر کدام از اینها در خدمت تأمین یکی از نیاز های فردی و اجتماعی انسان است.

 در فصل سوم اقسام زمین مورد بررسی قرار می گیرد. ابتدا به تقسیم زمین به اعتبار آباد بودن و موات بودن، پرداخته می شود، که زمین یا عامر است و یا موات، هریک از این دو، یا بالاصاله هستند و یا بالعرض، که در مجموع چهار قسم می شود.

١- زمین های آباد بالاصاله، زمین هایی است که بشر در آبادانی آنها نقشی نداشته است، بلکه بطور طبیعی آباد بوده است.

٢- زمین های آباد بالعرض. مقصود از زمین های آباد عارضی، زمینی است، که بر اثر کوشش و تلاش انسان آباد شده است.

٣- زمین های موات بالاصاله. موات بالاصاله به زمینی اطلاق می شود که قبلاً متعلق به کسی نبوده، و روی آن آبادانی صورت نگرفته است، و سابقه احیا و مالکیت و یا حق تصرف از ناحیه کسی را ندارد. یا اینکه اطلاعی از گذشته آن در دست نیست.

۴- زمین های موات بالعرض. موات بالعرض به زمینی گفته می شود که در گذشته آباد بوده ولی به هر دلیلی در حال حضر آبادانی خود را از دست داده و به حالت ویرانه و متروکه تبدیل شده است. در فصل چهارم شرایط احیا زمین موات بیان شده است که عبارتند از: ١- قصد ملکیت. ٢- اذن امام(ع),٣- زمین مورد احیا حریم ملک دیگران نباشد. ۴- عدم سبق مالکیت. ۵- عدم تحجیر. ۶- عدم اقطاع. ٧- عدم عبادتگاه. ٨- مسلمان بودن محیی. ٩- عدم حمی.

 

.

فهرست : 

پیش گفتار ١
تعریف مسأله ٣
سؤالهای تحقیق ٣
فرضیه های تحقیق ۴
سابقه تحقیق و ضرورت آن ۴
اهداف تحقیق ۴
نوآوری تحقیق ۴
روش انجام تحقیق ۵
قلمرو تحقیق ۵
سامان دهی تحقیق ۵
یاد آوری ۵
فصل اول: مفاهیم و تعاریف
معنای لغوی و اصطلاحی ارض ۶
الف- ارض در لغت۶
ب- ارض در اصطلاح٧
معنای لغوی و اصطلاحی مال ١٠
الف- مال در لغت١٠
ب- مال در اصطلاح١١
مال از نظر حقوقی١١
مال در لسان فقها «رضوان الله علیهم» ١٢
مال از نظر شرع١٣
معنای لغوی و اصطلاحی مِلک ١۴
الف- مِلک در لغت١۴
ب- مِلک در اصطلاح١۵
معنای «مالک»١۶
معنای لغوی و اصطلاحی مالکیت ١٧
الف- مالکیت در لغت١٧
ب- مالکیت در اصطلاح١٧
مالکیت حقیقی١٧
مالکیت اعتباری١٩
الف- مالکیت اعتباری از نظر حقوقی٢٠
ب- مالکیت اعتباری از نظر فقهی٢١
اقسام مالکیت اعتباری٢٣
معنای لغوی و اصطلاحی انفال ٢۴
الف- انفال در لغت٢۴
ب- انفال در اصطلاح٢۵
معنای لغوی و اصطلاحی فیء ٢٧
الف- فیء در لغت٢٧
ب- فیء در اصطلاح٢٩
معنای لغوی و اصطلاحی مُوات ٣٠
الف- موات در لغت٣٠
ب- موات در اصطلاح٣٢
معنای لغوی و اصطلاحی احیاء ٣۴
الف- احیاء در لغت٣۴
ب- احیاء در اصطلاح٣۵
معنای لغوی و اصطلاحی عنوه ٣۶
الف- عنوه در لغت٣۶
ب- عنوه در اصطلاح٣٧
معنای لغوی و اصطلاحی اقطاع ٣٨
الف- اقطاع در لغت٣٨
ب- اقطاع در اصطلاح٣٩
فصل دوم: انواع مالکیت
مالکیت ۴١
منشأ مالکیت ۴٢
الف- عامل فطری۴٢
ب- عامل عقلی۴٢
ج- عامل اجتماعی۴٣
١- مالکیت در نظام اقتصادی کاپیتالیسم (سرمایه داری) ۴۵
الف- اصل مالکیت نامحدود۴۶
ب- اصل آزادی بهره کشی۴٧
ج- اصل آزادی در مصرف۴٨
پیامد های ناگوار نظام اقتصادی سرمایه داری ۴٩
١- افزایش هولناک سرمایه۴٩
٢- استثمار دیگران۵٠
٣- شیوع فحشا و فساد۵١
۴- انحصار طلبی و بی عدالتی۵٢
٢- مالکیت در نظام اقتصادی سوسیالیسم (سیستم اشتراکی) ۵۴
٣- مالکیت در نظام اقتصادی اسلام ۵٨
الف- مالکیت خصوصی۶٠
ادله مالکیت خصوصی۶٢
اسباب مالکیت خصوصی۶٣
١- کار مفید و مشروع۶٣
٢- حیازت مباحات منقول۶۴
عقد و ایقاع۶۶
الف- ارث۶٧
ب- ارتداد۶٧
ج- رسیدن اموال به حد نصاب خمس و زکات۶٧
ب- مالکیت دولتی۶٨
ویژگیهای «مالکیت دولتی» در اسلام٧١
انفال (املاک دولتی) ٧٢
ج- مالکیت عمومی٧۶
ویژه گیهای مالکیت عمومی٧٧
فصل سوم : اقسام زمین
تقسیم اول ٨٠
١- زمینهای آباد بالاصاله ٨٠
٢- زمین های آباد بالعرض (زمین های آباد عارضی) ٨٧
٣- زمینهای موات بالاصاله ٨٩
۴- زمین های موات بالعرض ٩٢
اقوال چهار گانه در مورد زمین موات بالعرض ٩۵
قول اول٩۵
قول دوم٩٨
قول سوم١٠٢
قول چهارم١٠٣
تقسیم دوم ١٠۶
١- اراضی طوع ١٠۶
٢- اراضی مفتوح عنوه ١٠٩
الف- زمین های آباد مفتوح عنوه١٠٩
١- اجماع١١٠
٢- روایات١١١
ب- زمین های موات مفتوح عنوه١١٢
ج- زمین های آباد طبیعی مفتوح عنوه١١٣
٣- اراضی صلح ١١۵
۴- اراضی فیء ١١٧
فصل چهارم: شرائط احیای زمین موات
فرق بین ملک و حق ١٢١
احیا موجب ملکیت یا احقیت ١٢٢
دیدگاه قائلین به حق اولویت ١٢۴
شرایط احیای زمین های موات ١٣١
١- قصد تملک١٣١
٢- اذن امام(ع) ١٣٣
٣- زمین مورد احیا، حریم ملک دیگران نباشد١٣٧
۴- عدم سبق مالکیت١٣٩
۵- عدم تحجیر١۴٠
دلیل تحجیر١۴١
۶- عدم اقطاع١۴٣
اقطاع موجب ملکیت یا احقیت؟١۴٣
٧- عدم عبادت گاه١۴۴
٨- مسلمان بودن محیی١۴۶
٩- عدم حمی١۴٩
خلاصه بحث ١۵١
منابع و مآخذ ١۵۶

.

.

_______________________________________________________________________

منبع : جامعه المصطفی العالمیه – مجتمع آموزش عالی فقه

 

  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم مالکیت زمین دراسلام – چکیده پایانامه – . عنوان پایان نامه : مالکیت زمین دراسلام نگارنده : حسن علی نصرتی استاد راهنما : رحمانی سبزواری استاد مشاور : رحمانی زروندی رشته تحصیلی : نامشخص گرایش تحصیلی : نامشخص گروه : فقه و اصول تاریخ دفاع : ١٣٨۶/١٠/١٩ . . چکیده این […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

    بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

    زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

    بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

    اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

    بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

    سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

    بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

    تقویم شمسی

    خرداد ۱۴۰۰
    ش ی د س چ پ ج
        تیر »
     12345678910111213141516171819202122232425262728293031