مبانی فلسفی مخاطرات محیطی

بسم الله الرحمن الرحیم

مبانی فلسفی مخاطرات محیطی

.

بهلول علیجانی

استاد گروه آب و هواشناسی ، دانشگاه خوارزمی

.

متن کامل مقاله : PDF : مبانی فلسفی مخاطرات محیطی

.

چکیده

مهم­ترین مسئله در تعریف و تعدیل مخاطرات محیطی بررسی مبانی فلسفی آن است. بدین جهت، در این مقاله، ابتدا، مخاطرات محیطی تعریف و روند تکوین و تحول آن شرح داده شد. سپس، به بحث درباره­ی فلسفه ­های مؤثر پرداخته شد. در این زمینه، از دیدگاه دین اسلام هم بهره گرفته شد. سرانجام، نقش علم جغرافیا در تعریف، تحلیل و چاره­ سازی مخاطرات محیطی مطرح گردید.

واژه­ ی خطر همیشه در رابطه ­ی انسان با شرایط محیطی تعریف شده است. در ابتدا، زمانی که زندگی انسان بسیار ساده و بیولوژیک بود، خطر در حد بیماری­های واگیر و کشنده تعریف می­شد. اما بعد­ها، در پی توسعه ­ی جمعیت و انتظارات انسان و بهره ­برداری فزاینده او از طبیعت، خطر اتفاق­ های ناشی از رفتار انسان با محیط تعریف شد و به آن حادثه­ ای گفته شد که به انسان یا مایملک او صدمه بزند.

در زمینه­ ی ریشه­ ی فلسفی مخاطرات محیطی، اولین فلسفه، که هنوز هم آثار آن ادامه دارد، فلسفه انسان محور است. طبق این فلسفه انسان حاکم طبیعت است و باید برای توسعه و زندگی خود از آن بهره ­برداری کند. بعد از جنگ جهانی دوم و مسلط شدن انسان به تکنولوژی، این بهره ­برداری بسیار گسترده شد و بحران ­های امروزی را ایجاد کرد.

در مقابل، فلسفه ­ی اکوسیستم­ محور بهره­ برداری انسان را از محیط محدود کرده و اجازه بیشتر از نیاز اولیه را نمی­دهد. در این فلسفه محیط مقدس بوده و ارزش ذاتی دارد.

از نظر دین اسلام هم عامل اصلی مخاطرات محیطی اسراف و رفتار نامطلوب انسان با محیط است.

اما، از منظر جغرافیا مخاطرات محیطی بر اثر بهم خوردن نظم محیط طبیعی ایجاد می­شود. در هر کجا که پراکندگی جمعیت با پراکندگی منابع محیطی هماهنگ نباشد مخاطرات رخ خواهد داد. در نتیجه، فلسفه ­ی ایجاد مخاطرات محیطی فلسفه ­ای مکان­ محور است. محور اصلی این فلسفه نظم محیطی است که در پراکندگی پدیده ­ها و ویژگی­ ها نمایان است. به هم زدن این نظم سبب بی­ عدالتی فضایی در توزیع منابع می­شود. اخلاق محیطی از منظر جغرافیا بر­هم نزدن این نظم و رعایت عدالت فضایی است. روش جغرافیا برای چاره­ جویی و جلوگیری از مخاطرات محیطی هم برنامه­ریزی فضایی (آمایش سرزمین) است.

.

واژه‌های کلیدی : مخاطرات محیطی، فلسفه‌ی مخاطرات محیطی، اخلاق محیطی، اکولوژی انسانی، فلسفه‌ی مکان‌محور

.

.

.

_________________________________________________________________________

منبع : فصلنامه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

سال اول ، شماره ۱ ، بهار ۱۳۹۳ ، پیاپی ۱

  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم مبانی فلسفی مخاطرات محیطی . بهلول علیجانی استاد گروه آب و هواشناسی ، دانشگاه خوارزمی . متن کامل مقاله : PDF : مبانی فلسفی مخاطرات محیطی . چکیده مهم­ترین مسئله در تعریف و تعدیل مخاطرات محیطی بررسی مبانی فلسفی آن است. بدین جهت، در این مقاله، ابتدا، مخاطرات محیطی تعریف و […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    تکنیک های کشاورزی از منظر قرآن

    بسم الله الرحمن الرحیم . تکنیک های کشاورزی از منظر ...

    معجزات علمى قرآن کریم : 3- قرآن و حرکت زمین

    بسم الله الرحمن الرحیم 3- قرآن و حرکت زمین : منظور از معجزات عل...

    مدیریت جامع منابع آبی از دیدگاه IWRM با رویکردی دینی فرهنگی

    بسم الله الرحمن الرحیم  مدیریت جامع منابع آبی از دیدگاه IWRM...

    بررسی رابطه دینداری با نگرش و رفتار مصرف آب در بین شهروندان زنجان

    بسم الله الرحمن الرحیم     بررسی رابطه دینداری با نگرش و ر...