معجزات علمی قرآن کریم : 10- قرآن و تطورات جنین

بسم الله الرحمن الرحیم

10- قرآن و تطورات جنین

منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟

شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست.

قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند.

ما نباید انتظار داشته باشیم که قرآن دایره المعارفى باشد از علوم مختلف، ما باید از قرآن نور ایمان و هدایت، تقوى و پرهیزگارى، انسانیّت و اخلاق، نظم و قانون بطلبیم و قرآن همه اینها را در بر دارد.

ولى قرآن گاه براى رسیدن به این هدف اشاراتى به پاره اى از مسایل علوم طبیعى و اسرار آفرینش و شگفتى هاى جهان هستى دارد، مخصوصاً در بحث هاى توحیدى، به تناسب برهان نظم، پرده از روى اسرارى از جهان آفرینش برداشته و مسایلى را فاش کرده که در آن عصر و در آن محیط، حتّى براى دانشمندان ناشناخته بود.

این گونه بیانات قرآن، مجموعه اى را تشکیل مى دهد که ما آن را «معجزات علمى قرآن» مى خوانیم:

10- قرآن و تطورات جنین :

در قرآن مجید در لابه لاى آیات مربوط به نشانه هاى توحید و همچنین دلایل معاد اشارت بسیار پر معنایى به مسأله آفرینش انسان از نطفه و سپس تطورات جنین آمده است، که بعضى از آنها را مى توان در زمره معجزات علمى قرآن شمرد. از جمله در آیه دوم سوره انسان مى خوانیم: (إِنَّا خَلَقْنَا الاِْنسَانَ مِنْ نُّطْفَة أَمْشَاج نَّبْتَلِیهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِیعاً بَصِیراً): «ما انسان را از نطفه به هم آمیخته اى آفریدیم، و او را مى آزماییم; (بدین جهت) او را شنوا و بینا قرار دادیم».

نطفه در لغت به معناى آب صاف، یا به معناى آب کم است.(1)

اَمْشاج جمع مشج (بر وزن نسج یا بر وزن سبب) یا جمع شیج به معناى شئ مخلوط است; در این که این نطفه از چه چیز مخلوط است مفسران احتمالات گوناگونى داده اند، گاه آن را اشاره به ترکیب نطفه انسان (از اسپرم و اوول) دانسته اند و گاه اشاره به ترکیبى از استعدادهاى مختلف (از نظر جسمانى و روحانى، زشت و زیبا، باهوش و کم هوش و…) ذکر کرده اند; و گاه اشاره به ترکیب نطفه انسان ازمواد مختلفى از فلزات و شبیه فلزات دانسته اند.

البته همه اینها خوب است، و شاید براى زمان خود بهترین تفسیر بوده، ولى دقیقاً منطبق بر معناى آیه نیست; زیرا اولا امشاج جمع است و اطلاق آن بر دو چیز (اسپرم و اوول) خلاف ظاهر است و ثانیاً وجود استعدادهاى مختلف در اشخاص جداگانه با معناى امشاج تناسب ندارد و همچنین ترکیب نطفه از انواع فلزات و شبه فلزات نیز مناسب به نظر نمى رسد; زیرا این امر منحصر به نطفه نیست و تمام موجودات آلى اعم از انسان و گیاه و انواع غذاها، ترکیبى از این مواد هستند. به علاوه واژه نطفه در آیات متعددى ازقرآن به خصوص نطفه مرد اطلاق شده; مثلا در آیه 37 سوره قیامت مى خوانیم: (أَلَمْ یَکُ نُطْفَةً مِنْ مَنِىّ یُمْنَى ): «آیا او نطفه اى از منى که در رحم ریخته مى شود نبود؟!»

ولى با پیشرفت علم و گسترش تحقیقات دانشمندان، امروز این معنا اثبات شده است که این قطرات ناچیز منى (که تعبیر دیگرش نطفه است) از آب هاى متعددى که غدد مختلف بدن ترشح مى کنند ترکیب شده است; و ترشحات پنج غده منى را درست مى کنند; و آنها عبارتند از: دو غده به نام بیضه که در کیسه هاى تخمى که نزدیک غده پروستات قرار دارند، و دیگرى خود غده پروستات است، و همچنین غده هاى کوپر و لیتره که در کنار مجارى ادرار قرار دارند.(2)

این آب هاى پنج گانه با نسبت دقیق و حساب شده اى به هم مى آمیزند و ماده حیات آفرین نطفه را تشکیل مى دهند.

این دانشمند فرانسوى، معتقد است تعبیر به اشماج که در قرآن وارد شده; اشاره به همین نکته دقیق دارد که هنگام نزول آیات قرآن از چشم جهانیان و دانشمندان آن عصر، پوشیده و پنهان بوده است.

قابل توجه این که در ذیل آیه فوق، مى فرماید: «(بدین جهت) او را شنوا و بینا قرار دادیم»: (فجعلناه سمیعاً بصیراً) در اینجا نعمت گوش، قبل از نعمت چشم بیان شده است، این تقدیم شاید به این دلیل باشد که به گفته دانشمندان، اولین حس نوزاد که به کار مى افتد، همان حس شنوایى است; که در همان روزهاى اول آماده دریافت صداها مى شود; بلکه قبل از آن در عالم جنین نیز فعالیت محدودى دارد. ولى چشم مدتى بعد از آن (شاید دو هفته بعد) آمادگى دیدن پیدا مى کند; زیرا چشمان بسته در محیط تاریک رحم هیچ گونه آمادگى براى مشاهده امواج نور را ندارد; وبه همین دلیل چشم نوزاد، مدتى بعد ازتولد نیز بسته است تا تدریجاً به نور عادت کند.

از سوى دیگر در آیه 20 تا 23 سوره مرسلات مى فرماید: (أَلَمْ نَخْلُقْکُمْ مِّنْ مَّاء مَهِین ـ فَجَعَلْنَاهُ فِى قَرَار مَّکِین ـ إِلَى قَدَر مَّعْلُوم ـ فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ): «آیا شما را از آبى پست و ناچیز نیافریدیم، ـ سپس آن را در قرارگاهى مطمئن و آماده (رحم) قرار دادیم، ـ تا مدّتى معیّن؟! ـ ما توانایى بر این کار داشتیم، پس ما چه تواناى خوبى هستیم (و امر معاد براى ما آسان است)».

دانشمندان جنین شناسى، امروزه با مطالعات و مشاهدات دقیقى که از طریق فیلمبردارى هاى زنده از تحولات جنین به عمل آمده به این نکته رسیده اند که ترکیب اسپرم با اوول در بیرون رحم و دهلیزهاى منتهى به آن صورت مى گیرد; و بعد نطفه منعقد شده به سوى قرارگاه اصلى که رحم است پیش مى رود و بر دیواره آن مى چسبد.

در آیه فوق نیز به وضوح این معنا دیده مى شود; نخست از آفرینش انسان سخن مى گوید; سپس از قرار گرفتن او در قرارگاه رحم ـ توجه داشته باشید که واژه ثُمَّ در لغت عرب معمولا براى عطف همراه با ترتیب و فاصله زمانى به کار مى رود ـ و به این ترتیب چیزى که از چشم همه دانشمندان در آن عصر وقرن هاى بعد مستور بوده به وضوح در قرآن آمده است.

تعبیر به «قرار مکین» (جایگاه امن و امان) نیز تعبیر بسیار پر معنایى است، که مسلماً ابعادش در آن زمان ناشناخته بوده و امروزه با پیشرفت علم و دانش ما مى دانیم که چه نکات مهمى در آفرینش رحم به کار گرفته شده است که آن را به صورت مطمئن ترین جایگاه براى جنین در آورده است.

گذشته از پرده هاى سه گانه اى که از هر سو جنین را احاطه کرده (پوست شکم مادر، ساختمان رحم، کیسه مخصوصى که جنین درون آن قرار دارد) هر جنینى در میان کیسه اى که اطراف داخل آن را آب لزجى فرا گرفته شناور است; و تقریباً در یک حالت بى وزنى، بدون اتکاء بر چیزى در آنجا قرار دارد; و بسیارى از ضربه هایى که از اطراف بر بدن مادر وارد مى شود براى او قابل تحمّل است; چرا که در واقع ضربه ها بر همان کیسه آب وارد مى شود، نه مستقیماً بر خود جنین و به تعبیر دیگر کیسه و محتواى آن را مى توان یک دستگاه ضد ضربه نامید که مانند فنرهاى نرم اتومبیل ضربه هاى سنگین موجها و دست اندازهاى جاده را خنثى مى کند و از این گذشته نمى گذارد اعضاى بدن جنین روى هم فشار بیاورد زیرا این فشار براى آن جسم لطیف، مسلماً زیان آور است.

به علاوه سرما و گرماى خارج به آسانى به جنین منتقل نمى شود; زیرا ناچار است از آن کیسه مملو از آب بگذرد و طبعاً تعدیل مى شود و به جنین مى رسد، و گرنه ممکن بود با یک حمام گرفتن مادر با آب سرد یا گرم، وضع جنین به کلى مختل شود.

با توجه به این امور است که مفهوم «قَرار مَکین» (جایگاه مطمئن و آرام) بر ما کاملا آشکار مى گردد. نه تنها جنین جایگاه امن و مناسبى در رحم دارد; بلکه این امنیت و ایمنى در مراحل تولد نیز ادامه دارد. به گفته بعضى از مفسران آن ماده سیال مخصوصى که جنین در آن شناور است، به هنگام تولد، سبب توسعه دهانه رحم و حتى ضد عفونى کردن مجراى عبور جنین مى شود تا به راحتى و در نهایت امنیت از مجرایى که معمولا آلوده به انواع میکرب ها است بگذرد و سالم به دنیا آید.(3)

این نکته نیز شایان اهمیت است، که قرآن مجید هنگامى که سلسله مراحل تکاملى جنین را در آیه 14 سوره مؤمنون بازگو مى کند، این چنین مى فرماید: (ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَاماً فَکَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْماً ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَکَ اللهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِینَ): «سپس نطفه را به صورت علقه (خون بسته)، و علقه را به صورت مضغه (چیزى شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را به صورت استخوان هایى درآوردیم; و بر استخوان ها گوشت پوشاندیم; سپس آن را آفرینش تازه اى بخشیدیم; پس بزرگ و پر برکت است خدایى که بهترین آفرینندگان است!»

جالب این است که علم جنین شناسى، امروز ثابت کرده که وقتى جنین مرحله علقه و مضغه را پشت سر گذاشت، تمام سلول هاى آن تبدیل به سلول هاى استخوانى مى شود; و بعد از آن تدریجاً عضلات و گوشت روى آن را مى پوشاند ـ این معنا با فیلمبردارى هاى دقیق و پر هزینه اى که از تمام مراحل جنین به عمل آمده، نیز به اثبات رسیده است ـ و این دقیقاً همان چیزى است که در آیه فوق آمده که مى فرماید: «مضغه را به صورت استخوانهایى درآوردیم; و بر استخوانها گوشت پوشاندیم» و این یکى از معجزات علمى قرآن مجید است; چرا که در آن روز چیزى به نام علم تشریح جنین وجود نداشت; مخصوصاً در محیط جزیره عربستان که از ساده ترین مسائل علمى نیز خبرى نبود.(4)

——————————————————————————–

  1. در معجم مقاییس و مفردات به معناى اول، و در لسان العرب به معناى دوم اشاره شده است.
  2. اقتباس از کتاب «مقایسه اى میان تورات و انجیل و قرآن و علم» نوشته دکتر بوکاى، ترجمه مهندس ذبیح الله دبیر صفحه 271. قابل توجه این که این دکتر فرانسوى، هنگامى که تصمیم مى گیرد این کتاب ها را با هم مقایسه کند، سخت به قرآن علاقه مند مى شود، و چون ترجمه هاى قرآن او را اشباع نمى کند به سراغ ادبیات عربى مى رود، و خوب آن را فرا مى گیرد تا بتواند بدون واسطه ترجمه ها، مطالب لازم را مستقیماً از قرآن بگیرد.
  3. اقتباس از تفسیر مراغى، جلد 18، صفحه 11.
  4. سید قطب در جلد ششم فى ظلال صفحه 16 نیز اشاره به این مطلب کرده است و در فیلم مستند عجیبى که ما اخیراً در مورد مراحل تکامل جنین مشاهده کردیم، نیز این مطلب به خوبى مشاهده مى شود.

 

  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم 10- قرآن و تطورات جنین منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟ شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست. قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند. ما نباید انتظار داشته […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

    بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

    زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

    بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

    اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

    بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

    سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

    بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

    تقویم شمسی

    خرداد ۱۴۰۰
    ش ی د س چ پ ج
        تیر »
     12345678910111213141516171819202122232425262728293031