معجزات علمی قرآن کریم : 12- قرآن و جو زمین

بسم الله الرحمن الرحیم

12- قرآن و جو زمین

منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟

شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست.

قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند.

ما نباید انتظار داشته باشیم که قرآن دایره المعارفى باشد از علوم مختلف، ما باید از قرآن نور ایمان و هدایت، تقوى و پرهیزگارى، انسانیّت و اخلاق، نظم و قانون بطلبیم و قرآن همه اینها را در بر دارد.

ولى قرآن گاه براى رسیدن به این هدف اشاراتى به پاره اى از مسایل علوم طبیعى و اسرار آفرینش و شگفتى هاى جهان هستى دارد، مخصوصاً در بحث هاى توحیدى، به تناسب برهان نظم، پرده از روى اسرارى از جهان آفرینش برداشته و مسایلى را فاش کرده که در آن عصر و در آن محیط، حتّى براى دانشمندان ناشناخته بود.

این گونه بیانات قرآن، مجموعه اى را تشکیل مى دهد که ما آن را «معجزات علمى قرآن» مى خوانیم:

 

12- قرآن و جو زمین :

در آیه 25 سوره انعام مى خوانیم: (فَمَنْ یُرِدِ اللهُ أَنْ یَهدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلاِْسْلاَمِ وَمَنْ یُرِدْ أَنْ یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقاً حَرَجاً کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِى السَّمَاءِ کَذَلِکَ یَجْعَلُ اللهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِینَ لاَ یُؤْمِنُونَ): «آن کس را که خدا بخواهد هدایت کند، سینه اش را براى (پذیرش) اسلام، گشاده مى سازد; و آن کس را که (بخاطر اعمال خلافش) بخواهد گمراه سازد، سینه اش را آنچنان تنگ مى کند که گویا مى خواهد به آسمان بالا برود; این گونه خداوند پلیدى را بر افرادى که ایمان نمى آورند قرار مى دهد».

چه رابطه اى در میان صعود به آسمان و تنگى سینه است؟

این سؤالى است که مفسران پیشین، پاسخ دقیقى براى آن ذکر نکرده اند.

بسیارى گفته اند منظور این است همان گونه که صعود به آسمان کار مشکل یا غیر ممکنى شمرده مى شود ایمان آوردن براى کافران لجوج و جاهل متعصّب نیز چنین است(1) در حالى که کار مشکل و محال در روى زمین فراوان است و نیازى به تشبیه ندارد. به علاوه این تفسیر نیاز به تقدیر دارد، و آن این که ایمان آوردن همانند صعود به آسمان است، در حالى که قرآن مى گوید: «سینه اش را آنچنان تنگ مى کند که گویا مى خواهد به آسمان بالا برود».

گاه گفته اند منظور این است که این گروه از کفار از ایمان دور مى شوند مانند کسى که از کره زمین دور مى شود و به آسمان مى رود.(2)

عدم تناسب این تفسیر با محتواى آیه نیز چندان پوشیده نیست.

امّا با توجّه به اکتشافات اخیر، آیه فوق تفسیر دیگرى دارد که از هر جهت مناسب است، توضیح این که امروزه ثابت شده که هواى اطراف کره زمین در نقاط مجاور سطح زمین کاملا فشرده و براى تنفس انسان مناسب است; زیرا اکسیژن کافى دارد و هر قدر از سطح زمین دور شویم، هوا رقیق تر مى شود بطورى که مثلا در ده کیلومترى بالاى زمین، تنفس کردن بدون ماسک اکسیژن، براى انسان بسیار مشکل است; و حالت تنگى نفس فوق العاده اى به او دست مى دهد و هر چه بالاتر رود این تنگى نفس بیشتر مى شود و به جایى مى رسد که بر اثر کمبود اکسیژن بیهوش مى گردد; بنابراین رابطه نزدیکى در میان تنگى سینه و صعود به آسمان وجود دارد، و این حقیقتى است که در آن روز بر هیچ کس روشن نبود(3) ولى امروزه بر همه ما واضح است و بارها هنگام سوار شدن هواپیما، این سخن را از مهمان دران هواپیما شنیده ایم که هواى داخل هواپیما با سیستم خاصى تنظیم مى شود و اگر اختلالى در آن رخ دهد باید از ماسک اکسیژن استفاده کرد تا هواپیما به سرعت خود را به طبقات پایین جو که فشرده تر است برساند.

ضمناً رابطه این معنا با تفسیر آیه روشن است و در واقع از قبیل تشبیه معقول به محسوس است; زیرا جمود فکرى و تعصّب و لجاجت و تنگ نظرى گمراهان لجوج را در پذیرش اسلام، تشبیه به تنگى نفس حاصل از کمبود اکسیژن براى کسى که به آسمان صعود مى کند کرده است.

این بحث را با گفتارى از مراغى در تفسیر این آیه به پایان مى بریم; او مى گوید: «خداوندا! منزهى تو، قرآن کریمت مسأله اى را بیان کرده که سرّ آن را بشر نمى دانست و هرگز به کنه آن نرسیده بود تا این که حدود چهارده قرن گذشت، و فن پرواز در آسمان پیشرفت نمود، و خلبانان، با تجربه هاى خود صدق آنچه در کتاب تو نازل شده است دریافتند و علوم طبیعى ثابت کرد که فشار جو در طبقات مختلف هوا، متفاوت است، و امروزه معلوم شده که در طبقات بالا، هوا رقیق تر است، و هر قدر انسان به طبقه بالاترى برود احساس نیاز بیشترى به هوا و تنگى نفس مى کند; چرا که اکسیژن هوا که مورد نیاز او است در آنجا کمتر است; تا آنجا که گاهى نیاز به استفاده از تجهیزات تنفس پیدا مى کنند تا آنها را براى پرواز به آن طبقات کمک کند. تفسیر این آیات و مانند آن در توان مفسران گذشته نبوده، چرا که از اسرار آن آگاه نبودند، و در پرتو اکتشافات جدید و پیشرفت علوم، حقیقت محتواى آنها براى ما ثابت شده است و این جا باید گفت که دین و علم دو برادر صمیمى هستند، که از یک ریشه پرورش یافته اند. آرى! هر قدر علم پیشرفت کند، مسائلى را براى ما روشن مى سازد که بر علماء و مفسران گذشته مخفى بوده است.(4)

——————————————————————————————–

  1. مجمع البیان، روح البیان، قرطبى و تفاسیر دیگر، ذیل آیه مورد بحث.
  2. روح البیان، جلد 3، صفحه 1.
  3. درست است که هنگام بالا رفتن از کوه، گاه انسان گرفتار تنگى نفس مى شود و این معنا از قدیم الایام واضح بوده ولى این به خاطر فعالیت شدید بدنى است و لذا در جاده صاف به هنگام دویدن نیز این حالت دست مى دهد قرآن مى گوید: تنگى سینه به خاطر صعود به آسمان پیدا مى شود، نه به خاطر فعالیت شدید بدن.
  4. تفسیر مراغى، جلد 8، صفحه 25.
  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم 12- قرآن و جو زمین منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟ شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست. قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند. ما نباید انتظار داشته […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

    بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

    زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

    بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

    اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

    بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

    سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

    بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

    تقویم شمسی

    خرداد ۱۴۰۰
    ش ی د س چ پ ج
        تیر »
     12345678910111213141516171819202122232425262728293031