معجزات علمی قرآن کریم : 13- قرآن و نزول باران و تگرگ

بسم الله الرحمن الرحیم

13- قرآن و نزول باران و تگرگ

منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟

شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست.

قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند.

ما نباید انتظار داشته باشیم که قرآن دایره المعارفى باشد از علوم مختلف، ما باید از قرآن نور ایمان و هدایت، تقوى و پرهیزگارى، انسانیّت و اخلاق، نظم و قانون بطلبیم و قرآن همه اینها را در بر دارد.

ولى قرآن گاه براى رسیدن به این هدف اشاراتى به پاره اى از مسایل علوم طبیعى و اسرار آفرینش و شگفتى هاى جهان هستى دارد، مخصوصاً در بحث هاى توحیدى، به تناسب برهان نظم، پرده از روى اسرارى از جهان آفرینش برداشته و مسایلى را فاش کرده که در آن عصر و در آن محیط، حتّى براى دانشمندان ناشناخته بود.

این گونه بیانات قرآن، مجموعه اى را تشکیل مى دهد که ما آن را «معجزات علمى قرآن» مى خوانیم:

 

13- قرآن و نزول باران و تگرگ :

در آیه 43 سوره نور مى خوانیم: (أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللهَ یُزْجِى سَحَاباً ثُمَّ یُؤَلِّفُ بَیْنَهُ ثُمَّ یَجْعَلُهُ رُکَاماً فَتَرَى الْوَدْقَ یَخْرُجُ مِنْ خِلاَلِهِ وَیُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ جِبَال فِیهَا مِنْ بَرَد فَیُصِیبُ بِهِ مَنْ یَشَاءُ وَیَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ یَشَاءُ یَکَادُ سَنَا بَرْقِهِ یَذْهَبُ بِالاَْبْصَارِ): «آیا ندیدى که خداوند ابرهایى را به آرامى مى راند، سپس میان آنها پیوند مى دهد، و بعد آن را متراکم مى سازد؟! در این حال، مى بینى که (دانه هاى) باران از لابه لاى آن خارج مى شود; و از آسمان ـ از کوههایى در آن (ابرهایى به شکل کوه) ـ دانه هاى تگرگ نازل مى کند، و هر کس را بخواهد بوسیله آن زیان مى رساند، و از هر کس بخواهد این زیان را برطرف مى کند; نزدیک است درخشندگى برق آن (ابرها، بینایى) چشمها را ببرد!».

در این آیه تعبیرات مختلفى وجود دارد که در گذشته دقیقاً معلوم نبوده است.

«یُزْجى» از ماده ازجاء در اصل به معناى هُل دادن یا راندن ملایم و آرام است. راغب در مفردات مى گوید: «تِزْجِیَه به معناى راندن براى مرتب و ردیف ساختن است، و قرآن مجید در مورد حرکت کشتى ها به وسیله بادها در دریا این واژه را به کار برده است»(1).

«رُکام» (بر وزن غلام) به معناى اشیایى است که روى هم متراکم شده است.

«وَدْق» (بر وزن شرق) به عقیده جمعى از مفسران به معناى دانه هاى باران و به عقیده بعضى دیگر، به معناى برق است.

«بَرَد» (بر وزن سبد) تگرگ و دانه هاى یخ بسته باران است و در اصل از ماده بَرد (بر وزن سرد) و به معناى سردى و برودت است، و چون دانه هاى تگرگ هم خودش سرد است و هم مایه برودت و سردى زمین مى شود، این واژه بر آن اطلاق شده است.(2)

«جِبال» جمع جَبَل، به گفته معجم مقاییس اللّغة به معناى تجمع شئ توأم با ارتفاع است همین معنا در التحقیق نیز آمده است. بنابراین جَبَل تنها به معناى کوه هاى سنگ و شن نیست; بلکه هر توده عظیم به هم انباشته مرتفع را در زبان عرب، جَبَل مى گویند.

با توجه به آنچه گفته شد به آیه باز مى گردیم، آیه فوق مى گوید: «خداوند از کوه هایى که در آسمان است دانه هاى تگرگ نازل مى کند».

 

هیچ کس در آن عصر و زمان به دقت نمى دانست که ابرها در آسمان به صورت کوه هایى، با ارتفاعات متفاوت است که ما قاعده آن را مى بینیم; زیرا تمام ابرها را به صورت یک صفحه گسترده در آسمان مشاهده مى کنیم اما هنگامى که با هواپیما به فراز ابرها برویم، ابرها را به صورت کوه ها و درّه ها و پستى ها و بلندى هایى مانند آنچه در سطح زمین است مشاهده مى نماییم و به تعبیر دیگر سطح بالاى ابرها هرگز صاف نیست و همانند سطح زمین داراى ناهموارى هاى فراوان، و حتّى در بسیارى از موارد به صورت کوه روى هم انباشته شده است.

این نکته دقیق را که بر اثر پیشرفت علوم به اثبات رسیده نیز مى توان بر این معنا افزود تا مفهوم جبال (کوه ها) در آیه روشن تر شود.

یکى از دانشمندان در تحلیل خود، سخنى دارد که خلاصه اش این است: در آیه مورد بحث، ابرهاى بلند به کوه هایى از یخ تعبیر شده; زیرا دانشمندان در پروازهاى هوایى خود به ابرهایى برخورد کرده اند که متشکل و مستور از سوزن هاى یخ است که درست عنوان کوه هائى از یخ بر آنها صادق است عجب این که یکى از دانشمندان شوروى سابق در تشریح بعضى از ابرهاى رگبارى چندین بار از آنها به عنوان کوه هایى از برف، یا کوه هاى ابر یاد کرده است.

اینها همه از یک سو، از سوى دیگر دانشمندان معاصر درباره چگونگى تولید تگرگ در آسمان چنین مى گویند: دانه هاى باران از ابر جدا مى شود، و در قسمت فوقانى هوا به جبهه سردى برخورد مى کند و یخ مى زند; ولى در آن حال بسیار کوچک است; سپس طوفان هاى شدیدى که در آن منطقه حکم فرما است، این دانه ها را مجدداً به بالا پرتاب مى کند و بار دیگر این دانه ها به داخل ابرها فرو مى رود و لایه دیگر از آب به روى آن، مى نشیند که به هنگام جدا شدن از ابر مجدداً یخ مى بندد، و گاه این موضوع چندین بار تکرار مى شود، تا زمانى که تگرگ به اندازه اى درشت شود که دیگر طوفان نتواند آن را به بالا پرتاب کند یا این که طوفان موقتاً آرام گیرد; اینجا است که راه زمین را پیش مى گیرد و بدون مانع به طرف زمین حرکت مى کند، و گاه به اندازه اى درشت و سنگین است که خساراتى به مزارع و باغ ها و حیوانات و حتى انسان ها وارد مى سازد.(3)

از اینجا روشن مى شود که به وجود آمدن تگرگ هاى درشت و سنگین درصورتى امکان پذیر است که کوه هاى ابر بر فراز آن، متراکم گردند تا هنگامى که بادهاى شدید دانه یخ زده تگرگ را به میان آن پرتاب مى کنند مقدار بیشترى آب به خود جذب کند و سنگین شود. به این ترتیب کوه هاى ابر، منبع قابل ملاحظه اى براى تکوّن تگرگ هاى درشت که در آیه به آن اشاره شده محسوب مى شود و اگر این کوه ها همان توده هاى ذرّات یخ باشد مسأله روشن تر مى گردد.(4)

 

تنها سؤالى که در اینجا باقى مى ماند، این است که چرا قرآن مجید روى سخن را در اینجا به پیامبر(صلى الله علیه وآله) کرده و مى گوید: (اَلَمْ تَرَ): «آیا ندیدى؟» در حالى که مى دانیم این مطلب در آن زمان هرگز قابل رؤیت نبود و تنها در عصر ما از طریق پرواز با هواپیما قابل رؤیت است.

پاسخ این سؤال روشن است; زیرا (اَلَمْ تَرَ) و جمله هاى شبیه به آن، به معناى «اَلَمْ تَعْلَم» (آیا نمى دانى؟) مى باشد; لذا با این که پیامبر (صلى الله علیه وآله)در عام الفیل (سال هجوم لشگر ابرهه به مکّه) متولد شد و در آن صحنه حضور نداشت، قرآن مى گوید: (أَلَمْ تَرَى کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِأَصْحَابِ الْفِیلِ): «آیا ندیدى پروردگارت با فیل سواران (لشکر ابرهه که براى نابودى کعبه آمده بودند) چه کرد؟!»(5)

——————————————————————————————-

  1. سوره اسراء، آیه 66.
  2. در کتاب التحقیق آمده است: «البرودة فى الماء ان یبرد الى ان یصل حدّ الانجماد فیقال له البرد»: «برودت در آب آن است که به قدرى سرد شود که به حد انجماد برسد و به آن «بَرَد» مى گویند.
  3. فرهنگ نامه ـ نام یک دایرة المعارف فارسى است ـ ماده تگرگ.
  4. مفسران براى جمله (و ینزّل من السّماء من جبال فیها من برد) دو تفسیر قائل شده اند که از نحوه ترکیب آیه سرچشمه مى گیرد، گاه گفته شده که جار و مجرور در «مَن برد» متعلق به «یُنزّلُ» است و در حکم مفعول است یعنى خداوند دانه هاى تگرگ را از کوه هایى که در آسمان است نازل مى کند ـ در اینجا کوه ها به صورت مطلق ذکر شده ـ و گاه گفته اند که این جار و مجرور متعلق به فعل محذوف است و توصیف براى «جبال)» محسوب مى شود بنابراین معناى آیه چنین مى شود: خداوند از کوه هاى یخ که در آسمان است تگرگ ها فرو مى فرستد ـ طبق این تفسیر مفعول «ینزّل» محذوف است و از کلام فهمیده مى شود ـ و در هر دو تفسیر، اعجاز علمى قران طبق شرحى که در بالا دادیم روشن است چرا که در یکى سخن از کوه هاى یخ، و در دیگرى سخن از کوه هاى ابر است، که هر دو در آن زمان ناشناخته بوده است.
  5. سوره فیل، آیه 1.
  • لیـنک دانلـود مسـتقیم
  • حجم فایـل: 0 MB
  • نویسنده / ناشر:
  • منبع:
  • چکیده
    بسم الله الرحمن الرحیم 13- قرآن و نزول باران و تگرگ منظور از معجزات علمى قرآن کریم چیست؟ شک نیست که قرآن یک کتاب علوم طبیعى یا طب و روانشناسى و علوم ریاضى نیست. قرآن یک کتاب هدایت و انسان سازى است و آنچه را در این راه ضرورى باشد فروگذار نمى کند. ما نباید […]

    آخرین دیدگاه کابران

    پر بازدید ترین مقالات

    «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

    بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

    زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

    بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

    اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

    بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

    سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

    بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

    تقویم شمسی

    خرداد ۱۴۰۰
    ش ی د س چ پ ج
        تیر »
     12345678910111213141516171819202122232425262728293031