ماه: مرداد ۱۳۹۸

تجلی آیات قرآن مجید در فرش- باغ ایرانی با تأکید بر سوره الرحمن

بسم الله الرحمن الرحیم  تجلی آیات قرآن مجید در فرش-باغ ایرانی با تأکید بر سوره الرحمن   محمدجواد مهدوي نژاد : دانشیار، گروه معماري، دانشگاه تربیت مدرس مجتبی انصاري : دانشیار، گروه معماري، دانشگاه تربیت مدرس سپیده صمدزاده : دانشجوي دکتري، گروه معماري، دانشگاه تربیت مدرس آزاده فاضلی : کارشناسی ارشد، گروه نقاشی، دانشگاه هنر اصفهان مرضیه السادات احمدنژاد : کارشناسی ارشد، گروه معماري، دانشگاه هنر تهران چکیده آیات قرآن مجید تجلیگاه جمال و جلال خداوندي هستند و هنرمندان مسلمان با عنایت به این آیات به خلق آثاري پرداخته اند که جلوهاي از بهشت آرمانی آنها است. در این راستا فرش-باغ ایرانی نمودي از تصویر باغ-بهشت است که خود جلوهاي از فردوس قرآنی به شمار میآید. هدف از این پژوهش بازشناسی کهن الگوهاي باغ ایرانی در آیات قرآن مجید به ویژه سوره مبارکه الرحمن و بررسی نحوه تجلی آنها درساختار فرش ایرانی است. پرسشهایی که در این پژوهش مطرح میشوند، عبارتند از: 1) آیات قرآن مجید به ویژه سوره مبارکه الرحمن چگونه به توصیف بهشت میپردازند؟ 2) چگونه میتوان الگوي فردوس قرآنی را در ساختار باغ ایرانی و ب هتبع آن فرش-باغ به چشم دید؟ جهت پاسخگویی به پرسشهاي نامبرده متکی بر تکنیک هاي مقایسه تطبیقی استفاده شده است. روش « توصیفی- تحلیلی » از روش تحقیقگردآوري اطلاعات و دادههاي موردنظر نیز ترکیبی از روشهاي کتابخانهاي و مطالعه اسنادي میباشد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ساختار باغ و فرش در تمدن ایرانی-اسلامی بر شاخصهاي حاصل از تحلیل فردوس قرآنی انطباق دارند و لذا میتوان فرش-باغ را نمودي از الگوي باغ-بهشت به شمار آورد. تجلی آیات قرآن مجید در ساختار فرش-باغ ایرانی را میتوان در نظامهاي سهگانه معنایی، کارکردي و کالبدي به چشم دید. کلیدواژه ها: فردوس، قرآن مجید، باغ ایرانی، فرش ایرانی، سوره مبارکه الرحمن ................................................................................................................. دوفصلنامه تخصصی پژوهشهاي میان رشته اي قرآن کریم سال پنجم، شماره دوم، پائیز و زمستان 1393

“باغ تمدن اسلامی” در مالزی تاسیس شد

بسم الله الرحمن الرحیم  توسط عبدالله بداوی "باغ تمدن اسلامی" در مالزی تاسیس شد . نخست وزیر مالزی در پی تأسیس باغ تمدن اسلامی دیروز یکشنبه 14 بهمن گفت: این باغ تنها با هدف جذب گردشگر تأسیس نشده، بلکه نقش به‌سزایی در معرفی علمای مسلمانی دارد که طی قرنهای گذشته و در دوران طلایی اسلام به ابداعات و نوآوریهای هنری و علمی پرداخته‌اند. . به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از خبرگزاری مالزی، عبدالله احمد بداوی نخست وزیر مالزی در پی تأسیس باغ تمدن اسلامی دیروز در ترنگگانو یکی از ایالتهای شمالی مالزی اظهار داشت: این باغ نقش به سزایی در معرفی خیزش مسلمانانی دارد که به منظور ابداع و بیداری فعالیتهای بسیاری انجام داده اند. وی افزود: این باغ نقش مهمی در تبیین عظمت اسلام و دستاوردهای مسلمانان گذشته ایفا می کند. از سوی دیگر همه طبقات جامعه به دور از اختلافهای ریشه ای و دینی می توانند از اطلاعات موثق آن بهره مند شوند. احمد بداوی با تأکید بر اینکه این باغ چهره زیبایی از آثار حقیقی مسلمانانی که در گذشته علوم مختلف را توسعه دادند، منعکس می کند، یادآور شد: مسلمانان در زمینه های مختلف مانند مهندسی معماری که این باغ هم از آن بهره گرفته است، مهارتهای بسیاری کسب کرده اند. نخست وزیر مالزی از اداره های مختلف خواستار همکاری شد تا به خوبی ارائه کننده آثار برجسته مسلمانان در بیداری و تمدن و نهضت اسلامی در زمینه های مخلتف مانند ریاضی و مهندسی معماری باشند. وی افزود: این باغ معلمی جدید است که بیشتر دستاوردهای مسلمانان طی دوره های گذشته را در قالب نقاشی، عکس، دستنوشته، کتاب و دیگر منابع ارائه می کند. ............................................................................................. خبرگزاری مهر

 مروري بر مفاهيم باغ ايراني از منظر قرآن

سم الله الرحمن الرحیم   مروري بر مفاهيم باغ ايراني از منظر قرآن . دکتر علی بامداد                                   دکترای مرمت و احیاء ابنیه تاریخی-مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه هنر اصفهان مهدی مهرایی دانشجوی کارشناسی ارشد . متن کامل مقاله  pdf چکیده:  انسان معتقد به عالم ديگر همواره سعي داشته تا کمال گرايي خود را تا نهايت برساند و هرچه بيشتر خود را به خداوند نزديک نموده و جايگاه خود را بعنوان خليفه اله مطابق آيه 30 سوره مبارکه بقره در قرآن کريم «واذ قال ربک للملائکه اني جاعل في الارض خليفه قالوا اتجعل فيها من يفسد فيها ويسفک الدماء ونحن نسبح بحمدک و نقدس لک قال اني اعلم ما لا تعلمون» در اين عالم محکم نمايد. اين انسان با توجه به اينکه خداوند وي را خليفه خود در زمين خطاب نموده است همواره کوشش نموده تا بدنبال دوري گذاريي که از عالم ديگر دارد، اين عالم و جهان فاني را مطابق آنچه که خداوند از سراي جاودان توصيف نموده است براي سکونت چند روزه خود بيارايد و ويژگي هايي را که باعث حيات طيبه و جاويدان خود مطابق قرآن کريم توسط خداوند توصيف گشته را که باعث آرامش روح وي مي گردد، براي زندگي موقت خود در اين جهان نيز مشابه سازي نموده و هرچند در مراتب بسيار پايين تر و بصورت ناقص تر، از ويژگي هاي کليدي و اساسي عالم بالا استفاده نموده تا بتواند موجب ايجاد آرامش دروني کالبد و روح خود گردد و مراتب ايمان خويش را محکم تر نموده و خود را براي انتقال از يک جهان فاني به عالم جاويدان آماده نمايد. اين مقاله مي کوشد تا با بررسي ويژگي هاي اساسي و بنيادي باغ هاي ايراني که مطابق با اصول فلسفي عرفاني اسلام طراحي گشته اند به تبيين و شناخت بهتري از تفکر طراحي باغ ايراني مطابق با آيات قرآن کريم بپردازد و با مرور در فلسفه و عرفان، رويکرد ذهني طراحان ايراني را براي مخاطب بازگو نموده و در مرحله بعد با نگاهي بر آيات قرآن کريم به ويژگي هاي مشترک توصيف شده در آيات قرآن کريم و باغ هاي ايراني بپردازد. كليد واژه: معماري ايراني، باغ ايراني، فردوس، بهشت، قرآن، طوبي ..................................................................................................... كنفرانس پژوهش هاي معماري و شهرسازي اسلامي و تاريخي ايران

محدودیت منابع آب از نظر قرآن – آب مهم‌ترین مسأله در فقه اسلام است

بسم الله الرحمن الرحیم  محدودیت منابع آب از نظر قرآن  آب مهم‌ترین مسأله در فقه اسلام است . اسلام مصرف آب را کنترل کرده است. اسلام بر این مسئله دقت نظر داشته که اگر برای گرفتن وضو، آب زیادی مصرف شود، به پای هر فرد نوشته می‌شود، چرا که ملائکه‌ای را مخصوص این کار قرار داده‌اند. . حجت‌الاسلام سید مهدی طباطبایی، مدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم به مناسبت هفته صرفه‌جویی در مصرف آب، درباره نگاه دین مبین اسلام در این موضع به خبرنگار مهر گفت: برای مدیریت و کنترل مصارف بیش از حد و خارج از نیاز هم در سطح عموم مردم جامعه و هم در سطح مصارف صنعتی، کشاورزی، آب و …، می‌توان دو نوع بازدارنده در نظر گرفت. اولین بازدارنده، تبعات منفی مالی برای افراد است. به طور مثال اگر هر خانواده در مصرف انرژی زیاده‌روی کنند، هزینه آب‌بها یا قبض برق و گاز آنها افزایش می‌یابد در این راستا دولت با اتخاذ بازدارندگی و اعلام افزایش قیمت‌ها، در نظر دارد که خانوارها صرفه‌جویی کنند. همچنین دولت با استفاده از استراتژی بازدارندگی برای بخش صنعت و کشاورزان، در نظر دارد که آنها هم در مصرف آب چاه صرفه‌جویی کنند. بنابراین وجود جریمه، افزایش هزینه‌ها، مشکلات مالی که منتج مصارف خارج از حد نیاز و ضرورت در مسائل، یک نوع بازدارندگی و کنترل محسوب می‌شود. مهمترین عبادت، نماز است که باید برای آن وضو گرفت. اسلام بر این مسئله دقت نظر داشته که اگر برای گرفتن وضو، آب زیادی مصرف شود، به پای هر فرد نوشته می‌شود، چرا که ملائکه‌ای را مخصوص این کار قرار داده‌اندطباطبایی افزود: دومین نوع بازدارندگی، جا انداختن فرهنگ اسراف نکردن در جامعه است که می‌تواند بازدارندگی دینی، اقتصادی و اجتماعی را دربر گیرد، البته اگر در جایی چنین فرهنگی وجود نداشته باشد، اسراف، چنین مقوله‌ای را فرهنگی می کند. وی توضیح داد: به طور مثال وقتی یک نفر به یک هتل دعوت می‌شود، حتی اگر در مصرف آب هتل صرفه‌جویی نکند، تأثیری بر مبلغ هزینه پرداختی به آن هتل ندارد یا اگر وی شیر آب وان را باز کرده و در آن آب‌تنی کند، روزی پنج‌بار حمام کند و کولر گازی را روشن بگذارد، جریمه‌ای در کار نیست و مشکلی برای این فرد پیش نمی‌آید. پس اینجا آن بازدارندگی اول کارساز نیست اما عامل بازدارنده‌ای که سبب عدم مصرف افراد شود، جا انداختن فرهنگ اسراف نکردن است. مدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم ادامه داد: ما باید در هر زمینه‌ای، قانون و رفتار را فرهنگ کنیم تا افراد فقط برای جریمه کردن پلیس، کمربند ایمنی خود را نبندند و پشت چراغ قرمز توقف نکنند و رعایت کردن این مسائل، فقط به دلیل تبعات منفی کار یا اسراف و مشکلات و خطرات جانی نباشد. بهترین راه برای مدیریت مصرف آب، توسعه فرهنگ اسراف نکردن است طباطبایی تاکید کرد: بهترین راه برای مدیریت مصرف آب، توسعه فرهنگ اسراف نکردن است که ما باید این فرهنگ را در جامعه و به خصوص در کودکان نهادینه کنیم. بنابراین باید به فرزند خود نسبت به پرهیز از اسراف و استفاده بیش از حد از آب، تذکر دهیم و بگوییم خداوند اسراف‌کنندگان را دوست ندارد. در این راستا باید فرهنگ اسراف نکردن در جامعه رواج پیدا کند. وی تصریح کرد: مهمترین مسئله در فقه اسلام، آب بوده که به «باب آب‌ها» و «کتاب المیاه» معروف است. مهمترین کاربردی که آب در مسائل دینی دارد، در مقوله عبادات است. در عبادات آمده است که برای نماز باید غسل و وضو داشت و برای این منظور هم به آب نیاز است. هر مسلمان در طول روز چندین‌بار باید وضو بگیرد یا غسل کند. اسلام این مقوله را مدیریت کرده است. چرا که این کار فقط در یک روز انجام نمی‌شود و فرد مسلمان دائماً با وضو گرفتن سر و کار دارد. اسلام گفته است که آب وضو باید یک مُد باشد که با احتساب معیار تقریبی حال حاضر، ۹۰۰ گرم و کمتر از یک لیتر است. معیار آب مورد نیاز برای غسل کردن باید یک صاع باشد. یک صاع حدود سه تا چهار لیتر است. برخی افراد می‌گویند با دو بطری دو لیتری نمی‌توان غسل کرد درحالی‌که در غسل آمده است که حتماً نیاز نیست آب جریان پیدا کند، بلکه مانند روغن‌مالی، کفایت می‌کند که فقط آب به بدن خود بمالید، چرا که خداوند می‌فرماید این روش درستی است. فساد از اختلاس بدتر است چرا که اختلاس یکدفعه ظاهر می‌شود ولی فساد جبران‌ناپذیر است. وقتی تالابی خراب شود، قابل ترمیم نیست و حتی سفره آب‌زیرزمینی که تمام شود، به جای آن آبی قرار نمی‌گیرد، تبدیل به فرونشست شده و دیگر جبران نمی‌شودمدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم هشدار داد: اشکالاتی در مصرف آب وجود دارد و افراد متدین و مقدس که کاتولیک‌تر از پاپ هستند، می‌خواهند چهار قدم جلوتر از خدا حرکت کنند درحالی‌که خداوند می‌فرماید اگر فرش را یکبار با آب شرب بشویید، پاک است ولی این قبیل افراد می‌گویند که یکبار شستشو به دلشان نچسبیده است. بنابراین خداوند مقوله آب را در مسائل فقهی دخیل دانسته و در مسائل مربوط به نجاسات، وضو گرفتن و غسل کردن نیز معیاری در نظر گرفته که در کمترین حد مورد استفاده قرار گیرد. طباطبایی یادآور شد: روایتی در مسئله وضو وجود دارد که می‌گوید: «اِن‌لله ملکاً یکتب سرف الوضوء کما یکتب عدواناً» یعنی خداوند فرشته‌ای دارد که اسراف در وضو گرفتن را ثبت و ضبط می‌کند. در برآیند چنین مسائلی، اسلام مصرف آب را کنترل کرده که هر فرد حق این را ندارد که بیش از آن مقدار مصرف کند. مهمترین عبادت، نماز است که باید برای آن وضو گرفت. اسلام بر این مسئله دقت نظر داشته که اگر برای گرفتن وضو، آب زیادی مصرف شود، به پای هر فرد نوشته می‌شود، چرا که ملائکه‌ای را مخصوص این کار قرار داده‌اند. وی تاکید کرد: می‌گویند آبی که از شب مانده را نباید آشامید درحالی‌که وقتی بطری آب درپوش داشته باشد، ایرادی ندارد و حتی می‌توان آن آب را در گلدان ریخت، بنابراین دین به مقوله مصرف آب توجه دارد و روایت‌های بسیاری وجود دارد. در قرآن کریم آمده است «وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً بِقَدَرٍ» یعنی ما به اندازه آب فرستادیم، ولی منابع آبی محدود است. بهتر است برای هر کشاورز فرهنگی وجود داشته باشد که مصرف آب بیش از حد، اسراف و منابع آبی، محدود است مدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم درباره سهم دولت و مردم در این مساله گفت: در کنگره‌ای یکی از کارشناسان آب که فردی سالمند است، مطرح کرد که میزان مصارف خانگی آب زیاد نیست و بهتر است به مردم بگوییم که مصرف‌گرا باشند. من در واکنش به این مسئله گفتم که مگر کشاورزان یا صنعتگران جزو مردم نیستند؟ چند درصد مردم ایران را کشاورزان تشکیل می‌دهند؟ روی صحبت من با مردم و دولت است. ۷۰ درصد مصارف آب ایران به حوزه کشاورزی اختصاص دارد درحالی‌که همان فرد کشاورز مصرف خانگی هم دارد. بهتر است برای هر کشاورز فرهنگی وجود داشته باشد که مصرف آب بیش از حد، اسراف و منابع آبی، محدود است. در بسیاری از شهرها برای مصارف خانگی و مصرف آب شرب، مشکلاتی وجود دارد. ۲۰ درصد مصرف، آب شرب و مصارف خانگی است ولی تهیه آن کار دشواری است، چرا که آب شرب به جز آب صنعت است و با آب صنعت می‌توان هر کاری را انجام داد. اگر تصفیه به همان گونه‌ای باشد که آب در زیر زمین؛ سفره‌های زیرزمینی و چاه‌هایی که فاضلاب در آن ریخته و تصفیه و وارد سفره‌ها می‌شود و مواد آلاینده، میکروب و حتی مواد مضر که به وسیله میکروسکوپ‌ها مشاهده می‌شود، در آن آب وجود نداشته باشد، آن آب پاک استطباطبایی اضافه کرد: مسئله دیگری که به دولت برمی‌گردد، مصارف صنعتی است. متأسفانه بسیاری از دولت‌های ایران به نام خدمت کردن به مردم و اصلاح امور و ایجاد عمران و آبادانی نه تنها برای آیندگان بلکه برای نسل کنونی هم مشکل‌آفرین شده و به تباهی و فساد دست زده‌اند. در این راستا باید برای دل خوش کردن مردم، صنعت‌های آب‌بر در کنار دریاها قرار گیرند. مردم ایران چنین تصوری را دارند که اگر کارخانه‌ای را در شهر خودشان راه‌اندازی کنند، خوب است حتی گاهی‌اوقات آن را مطالبه می‌کنند. این در حالی است که جلوی این مسائل گرفته نشده و به مردم آگاهی‌بخشی نشده که چنین مطالباتی را نداشته باشند، چرا که به ضررشان است. حتی اگر چهار نفر از افرادی که چنین مطالبه‌ای را دارند هم در کارخانه فولاد مشغول به کار شوند، کارخانه فولاد در کویر احداث نمی‌شود و باید جلوی این مقوله را گرفت. نمایندگان مجلس و مسئولان دولتی برای دلخوش کردن مردم، چنین اقداماتی را انجام می‌دهند درحالی‌که جز فساد و تباهی برای مردم جامعه، چیز دیگری به ارمغان نمی‌آورد. بنابراین مردم نباید مجوز تأسیس چنین کارخانه‌ای را طلب کنند چون به ضررشان است. وی تاکید کرد: متأسفانه قرآن کریم در جامعه ایران مهجور است و از آن فقط برای سر مزار استفاده می‌کنند که عده‌ای بخوانند و در واکنش به آنها گفته شود که چه صدا و حافظه خوبی دارند که حافظ قرآن هستند. در داستان «خضر و موسی» آمده است که وقتی حضرت موسی و خضر (ع) وارد شهری می‌شوند، مردم شهر به آنها غذا نمی‌دهند و اذیتشان می‌کنند، حضرت خضر به حضرت موسی (ع) می‌گوید که «بیایید دیواری را بسازیم» و حضرت موسی (ع) در جواب می‌گوید که «مردم به ما خدمتی نکرده‌اند که بخواهیم چنین اقدامی را انجام دهیم». در آخر این داستان، حضرت خضر (ع) علت چنین اقداماتی را بیان می‌کند و می‌گوید که «زیر آن دیوار، برای دو بچه یتیم و آیندگان گنجی قرار دارد و باید آن را حفظ کنیم. با وجود آنکه آنها غافل و نادان هستند، ما را اذیت و زندانی کردند و هر بلایی که خواستند بر سر ما آوردند، ولی ما نباید برای آیندگان کوتاه بیاییم.» آنها از روی نافهمی، برای چاه‌آب به ما مجوز می‌دهند، درحالی‌که نوع مصرف آب کشاورزی را اصلاح نمی‌کنند. مدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم تصریح کرد: روی صحبت من فقط با افراد دولتی نیست، چرا که دین اسلام وظایف آنها را مشخص کرده است. دین اسلام گفته است که فساد نباید رخ دهد درحالی‌که چنین اتفاقی می‌افتد و فساد از اختلاس بدتر است چرا که اختلاس یکدفعه ظاهر می‌شود و چهار هزار میلیارد تومان با خود می‌برد، ولی فساد جبران‌ناپذیر است. وقتی تالابی خراب شود، قابل ترمیم نیست و حتی سفره آب‌زیرزمینی که تمام شود، به جای آن آبی قرار نمی‌گیرد، تبدیل به فرونشست شده و دیگر جبران نمی‌شود. حتی اگر صد هزار میلیارد تومان هزینه شود تا سفره‌ها سر جای خودش قرار بگیرد، سفره‌های آب زیرزمینی کرج و تهران در حال پایین رفتن است. طباطبایی با اشاره به شبهاتی که برخی درباره بازچرخانی آب و استفاده مجدد از فاضلاب عنوان می‌کنند گفت: ملاکی در اسلام وجود دارد؛ هر چیزی که منفعت و سود عقلایی و عقلانی و منفعت شرعی عقلی داشته باشد، حتی خرید و فروش آن جایز نیست. زمانی می‌گفتند خرید و فروش خون جایز نیست، چون برای آن منفعتی تصور نمی‌شده است درحالی‌که الان خون گاو و گوسفند هم خرید و فروش می‌شود چون منفعت دارد و به نوعی از آن استفاده می‌شود. فاضلاب هم مانند پسماند چنین وضعیتی را دارد و قابل خرید و فروش است. وی توضیح داد: به نظر من، دولت در جاهایی که از فاضلاب استفاده می‌کند، باید به مردم پول هم بدهد چون قابل خرید و فروش است. تفصیه فاضلاب و چرخه تبدیل آب‌های تصفیه شده از فاضلاب‌ها معمولاً می‌تواند مصارف کشاورزی و صنعتی داشته باشد. مدیر مؤسسه فرهنگی تحقیقاتی علامه بحرالعلوم درباره پاک یا نجس بودن فاضلاب تصفیه شده نیز گفت: برای پاک شدن آن چند نکته وجود دارد؛ اول آنکه اگر آب از این حوضچه‌ها که از یک شیر آب به آب شرب و پاکیزه وصل است، خارج و همان‌جا ریخته شود، پاک است. به نظر من این کار علمی باید انجام شود. اگر تصفیه به همان گونه‌ای باشد که آب در زیر زمین، سفره‌های زیرزمینی و چاه‌هایی که فاضلاب در آن ریخته و تصفیه و وارد سفره‌ها می‌شود و مواد آلاینده، میکروب و حتی مواد مضر که به وسیله میکروسکوپ‌ها مشاهده می‌شود، در آن آب وجود نداشته باشد، آن آب پاک است چون این آب و فاضلاب استحاله می‌شود و فاضلاب نیست و وقتی زیر میکروسکوپ قرار می‌گیرد، همه ویژگی‌های آبی که از شیر خانه هر فرد می‌آید را دارد و پاک‌تر از آن است چون استحاله شده و به آن فاضلاب نمی‌گویند، بلکه آب می‌گویند. طباطبایی تصریح کرد: در نتیجه اگر مشکلی هم وجود داشته باشد، مشکل شرعی نیست بلکه مشکل ذهنی یا فرهنگی است که باید حل شود، البته برخی از کشورها آن را حل کرده‌اند. حتی برخی از کشیش‌ها، سلبریتی‌ها و افراد سرشناس جامعه گفته‌اند که این آب از فاضلاب گرفته شده و یک «نیوواتر» و قابل شرب و مصرف است. درصد بالایی از مصرف آب شرب کشور سنگاپور، نیوواتر است، چون این فرهنگ جا افتاده و همه متوجه آن هستند و به جز مسائل شرعی، قبح عُرفی و ظاهری آن، برای مردم آن کشور حل شده است.

جلوه نمایش آب در معماری ایرانی- اسلامی (نمونه موردی: باغ چشمه عمارت بهشهر)

بسم الله الرحمن الرحیم  جلوه نمایش آب در معماری ایرانی- اسلامی (نمونه موردی: باغ چشمه عمارت بهشهر) .                                                                                                                 سحر حسنی میانرودی  - کارشناس ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس . چکیده مقاله: آب و نقشی که در پالایش روحی و جسمی دارد و بازشناسی آن به عنوان نماد زایش و زایندگی و نماد تطهیر، جایگاهوالایی را در ذهن انسان از گذشته های دور به خود اختصاص داده است. آب، اساس و شالوده هستی است. اعتقاد، مفهومو آموزه ای که در طول آن بخش بزرگی از آداب و رسوم مذهبی و آیینی شکل می گیرد. آب به عنوان مایه حیات وزندگی اهمیتی فوق العاده در دیدگاه ها، فرهنگ ها و اساطیر داشته و نقش آن فراتر از نقش عملکردی به مثابه نمادی ازپاکی، زایش و زیبایی مورد توجه قرار گرفته است. در ایران باستان، آب پیام آور روشنایی و پاکی به شمار می رفت و ازارزش زیادی برخوردار بود. معماری ایرانی هم با توجه به ویژگی منطقی و بومی آن همواره درصدد بوده است تا به بهترین نحو ممکن از امکانات محیط و آب استفاده نماید و جدای از بحث عملکرد و نیاز فیزیکی، همواره به دنبال آنباشد تا از وجه جمال و کمال آب نیز در ساخت بنا استفاده کند. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به واکاوی مجموعه چشمه عمارت بهشهر می پردازیم، از نقش آب در معماری و گذشته سخن به میان آورده و جلوه نمایش آب درمعماری ایرانی اسلامی را برمی شمریم و در آخر نقش آب در باغ چشمه عمارت بررسی می کنیم. کلیدواژه‌ها: آب، جلوه نمایش، معماری، باغ، چشمه عمارت بهشهر ..................................................................................... کد مقاله/لینک ثابت به این مقاله برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است و به عنوان سند ثبت مقاله در مرجع سیویلیکا مورد استفاده قرار میگیرد: https://www.civilica.com/Paper-ICSAU04-ICSAU04_2362.html کد COI مقاله: ICSAU04_2362 مراجع و منابع این مقاله: لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند : شاکری، م. مقاله آب وباغ ایرانی، تهران، کتاب ماه هنر، ... 29 December 2016, Shahid Beheshti University , Tehran , Iran ... هادیان شیرازی، ع. موعود در قرآن: سالم بر مظهر آب ... قبادیان، و. بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران، چاپ پنجم، تهران، ... حیدری، ف، بهبهانی، ه. باغ ایرانی، تهران، انتشارات همشهری، ۱۳۸۷. ... جمالزاده، ف و دیگران. اکوتوریسم راهکار الوژیک، نشریه اطلاعات، شماره۱۰، ... خسروی، م. آب در فرهنگ، هنر و معماری، فصلنامه هنر، ... (مقاله ژورنالی) اخوت، ب. بیان آب در معماری منظر، تهران، انتشارات طحان، ... خسروجردی، ن، محمودی، م. نشانه شناسی صورت و معنا در ... (مقاله کنفرانسی) خوشنویس م. منظر نمادین باغ ایرانی، مجله منظر، شماره ۱۵، ... (مقاله ژورنالی) سیاوشی، م. آب در معماری اسلامی و مساجد، مجله تفکر ... (مقاله ژورنالی) حیدرنتاج، و. هنجار شکل یابی باغ ایرانی؛ با تاکید بر ... چشمه عمارت عباس آباد (مقاله ژورنالی)

الگوشناسی باغ های ایرانی- اسلامی امویان در اندلس(اسپانیا)

بسم الله الرحمن الرحیم  الگوشناسی باغ های ایرانی- اسلامی امویان در اندلس(اسپانیا) مطالعه موردی مجموعه ی الحمرا   فروغ افشاری اسفیدواجانی، سپیده حبیب پور مهربان متن کامل مقاله - pdf چکیده: به موجب گسترش اسلام و ورود خلفای اموی به اسپانیا شیوه های معماری آنها نیز وارد این کشور شده و باغسازی بر طبق الگوی ایرانی- اسلامی در اسپانیا آغاز میشود. باغهای اندلسی بطور صرف از الگوی ایرانی تبعیت نمیکنند و ریشه هایی از باغسازی رومی و قرون وسطایی نیز در آنها به چشم میخورد اما آنچه مسلم است بر اساس تشابه بالا، این باغها و از جمله کاخ الحمرا در گرانادا را میتوان در طبقه بندی باغ ایرانی به شمار آورد. کاخ الحمرا توسط مسلمانان در قرن چهارم هجری در کنار بنایی که متعلق به ساکنین قدیمی این منطقه بود ساخته و هر کدام از حکمرانان برای خود عمارتی جداگانه به آن اضافه نموده است. نقش شاخص عنصر آب در جایجای این مجموعه، چهار باغ حیاط شیران، کتیبه ها، تزیینات و مقرنس کاری های اسلامی و آیات قرآن کریم از جمله شاخصه هایی است که کاخ الحمرا را در زمره باغهای ایرانی- اسلامی میگنجاند. در این مقاله که به روش مطالعه ی کتابخانه ای صورت پذیرفته است، باغ الحمرا معرفی گردیده و نشانه های الگوپذیری آن از باغ ایرانی از طریق مقایسه با شاخصه های باغهای ایرانی پرداخته شده است. در کنار این موضوع در الحمرا نیز مانند سایر باغهای اموی ترکیب الگوهای ایرانی با الگوهای رومی و قرون وسطایی دیده شده و نقش و اثر آنها نیز مورد بررسی قرار گرفته است. واژگان کلیدی: مجموعه الحمرا، باغ ایرانی، باغ اسپانیایی(اندلسی)، معماری ایرانی اسلامی.  ........................................................................................................... مراجع و منابع این مقاله: لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند : http : //www .pssc.ttu. edu/ g ardens/Generl ife%2 0Gardens.pdf: p ... اخوت، هانیه، محمدرضا لیلیان و ا. زمانی، معماری و باغسازی ... بخشنده فر، حمیدرضا، موزه الحمرا (اسپانیا)، سال یازدهم، فصلنامه موزه ... (مقاله ژورنالی) بهبهانی، هما، یادداشت های درس: معماری با طبیعت در گذر ... بی نام، راز دیوارهای الحمرا، روزنامه اعتماد، شماره ۱۹۲۳، تهران، ... پیرنیا، محمد کریم، ارمغانهای ایران به جهان معماری، پادیاب، نشریه ... پیرنیا، محمدکریم، باغ ایرانی، نشریه آبادی، سال چهارم، شماره پانزدهم، ... تقوایی، سید حسن، باغ ایرانی: زبانی رمز آلود، کلیت باغ ... چلونگر، محمد علی و علی اکبر عباسی، الحمرا نمود هنر ... (مقاله ژورنالی) حیدر نتاج، وحید و سید امیر منصوری، نقدی بر فرضیه ... (مقاله ژورنالی) بازشناسی و تحلیل جایگاه عناصر موجود در باغ ایرانی با تاکید بر اصول دینی- آیینی (مقاله ژورنالی) گنزالس، والری، برج کمارس از دیدگاه پدیده شناسی، ترجمه: مجید ... بررسی تطبیقی تأثیر ایده های معنوی در شکل باغ مطالعه موردی باغ پاسارگاد از دوره هخامنشی و باغ فین از دوره اسلامی (مقاله ژورنالی) نژاد عسگری، حسن، نظری بر باغ‌های ایران در گذرگاه تاریخ، ... وقاری، احمد، الحمرا جواهر معماری اسلامی در اروپا، مجله خانه ... (مقاله ژورنالی)  

عملیات احداث باغ قرآنی اسلامی در جامعه الزهرا(س) آغاز شد با کاشت ۵۰ اصله نهال؛

بسم الله الرحمن الرحیم  با کاشت ۵۰ اصله نهال؛ عملیات احداث باغ قرآنی اسلامی در جامعه الزهرا(س) آغاز شد . قم - عملیات احداث باغ قرآنی اسلامی به سبک ایرانی با کاشت ۵۰ اصله نهال در جامعه الزهرا(س) آغاز شد. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از جامعه الرهرا(س)،  همزمان با روز درختکاری، کلنگ احداث باغ قرآنی اسلامی به سبک ایرانی با حضور مدیر، معاونان، مدیران کل، برخی کارکنان، بانوان طلبه، نمایندگان بازنشستگان و نوآموزان مهدکودک در جامعه الزهرا(س) بر زمین زده شد. در این مراسم ۴۰ اصله نهال زیتون و انجیر در بخشی از جامعه الزهرا(سلام‌الله‌علیها) توسط حاضران غرس شد. مدیر جامعه الزهرا(س) در حاشیه این مراسم اظهار امیدواری کرد تا درختکاری و توجه به فضای سبز و طبیعت به عنوان یک فرهنگ در خانواده‌ها مطرح و مستقر شود. قرار است با افزایش نهال های کاشته شده، باغی شامل درختان میوه که در آیات قرآن به آن اشاره شده است در بخشی از جامعه الزهرا(سلام‌الله‌علیها) احداث شود. در این مراسم سرکار خانم گلگیری، از اساتید جامعه الزهرا(سلام‌الله‌علیها) با اختصاص مبلغی برای کاشت نهال خواستار رواج نذر درختکاری در جامعه شد و از بانوان طلبه خواست این مسئله را در فعالیت‌های تبلیغی خود مدنظر قرار دهند.

ابتکار یک حجت‌الاسلام برای معرفی حقوق حیوانات

بسم الله الرحمن الرحیم ابتکار یک حجت‌الاسلام برای معرفی حقوق حیوانات حجت‌الاسلام غلامرضا حیدری ابهری، نویسنده کودک و نوجوان، در مصاحبه با خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از تالیف 50 دستور اسلامی درباره مهربانی با حیوانات برای کودکان، در قالب کتاب جدید خود خبر داد و گفت:  با توجه به اینکه مهربانی با حیوانات از جمله موضوعاتی است که در دین اسلام و روایات به آن‌ها اشاره شده است، کتابی با این مضمون نوشته‌ام و در آن به 50  دستور اسلامی درباره مهربانی با حیوانات با ترکیبی از حکایت‌های مختلف، پرداخته‌ام. او تصریح کرده است: این کتاب را برای چاپ به نشر قدیانی سپرده‌ام که به‌زودی و بعد از پایان تصویرگری توسط خانم شیوا ضیایی منتشر می‌شود. . *این اقدام جالب و هوشمندانه در قالب بیان تکّه‌های قابل فهم یک گفتمان ناب برای کودکان،‌ یقینا مایه مباهات است و بایستی خواستار ادامه این قبیل اقدامات جذاب فرهنگی برای کودکان و نوجوانان شد. خاصّه اینکه حتی شاید خیلی از بزرگترها هم ندانند که اسلام عزیز در بحث حقوق حیوانات مواردی مثل لزوم سلام کردن به اسب‌ها، شلاق نزدن به صورت حیوانات و مسئولیت صاحب یک حیوان برای تهیه غذای او را نیز ذکر می‌کند. آیت‌الله جوادی‌آملی، از مراجع عالیقدر شیعه، در کتاب شریف «مفاتیح‌الحیات» موارد جالبی از دستورات اسلام برای رعایت حقوق حیوانات را برشمرده‌اند که خواندنیست.

حکمت معماری اسلامی در باغ ایرانی: جستجو در ژرف ساخت های معنوی باغ ایرانی

بسم الله الرحمن الرحیم  حکمت معماری اسلامی در باغ ایرانی: جستجو در ژرف ساخت های معنوی باغ ایرانی                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 نسیبه کنعانی  - کارشناسی ارشد معماری, دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان،   مائده کنعانی  - کارشناسی مهندسی کشاورزی، دانشگاه غیرانتفاعی دیلمان لاهیجان . چکیده مقاله: باغ های ایرانی رمزهایی از حکمت و عرفان اسلامی در خود نهفته دارند.آن ها بازسازی رخداد کیهانی و زایش دوباره جهان مینوی هستند. معماران مسلمان با یافتن حضور از دست رفته اولیه و انطباق با مرتبه وجود ، اساس طرح خود را سامان داده اندکه درآن باغ با طبیعت خود و تسلط عناصر تلطیف کننده مانند آب و درخت و آسمان موجب فراموشی جسمیت می شود و آدمی را با ساحت معنوی مرتبط می سازد. در این مقاله با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی،مبانی و اصول جهان بینی اسلامی به عنوان منبع استخراج معانی موثر در باغ ایرانی برگزیده شده و مفاهیمی چون توحید،وحدت درکثرت و تجلی پروردگار در عالم خلقت تبیین شده اند. در ادامه نمونه هایی از ابزارهای معماری که می توانند در بیان مفاهیم منبعث از جهان بینی اسلامی مورد توجه معماران باغ ایرانی قرارگیرند ازجمله هندسه،نور،نماد مورد بررسی قرار گرفته اند. در حقیقت پژوهش حاضر به دنبال آن است که چگونه معماران ایرانی با استفاده از اصول طراحی توانستند میان عناصر باغ ایرانی و جهان بینی اسلامی پیوندی برقرار کنند که در آن، هماهنگی های اطراف به روح امکان می دهد خود را از شر اندیشه های منحرف کننده برهاند و به حالتی آرام و معنوی دست یابد کلیدواژه‌ها: باغ ایرانی ، جهان بینی اسلامی ، معنویت ، اصول طراحی ........................................................................................... کد مقاله/لینک ثابت به این مقاله برای لینک دهی به این مقاله، می توانید از لینک زیر استفاده نمایید. این لینک همیشه ثابت است و به عنوان سند ثبت مقاله در مرجع سیویلیکا مورد استفاده قرار میگیرد: https://www.civilica.com/Paper-SSAMACOLLEGE01-SSAMACOLLEGE01_002.html کد COI مقاله: SSAMACOLLEGE01_002 ................................................................................................................................. مراجع و منابع این مقاله: لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند : دادبه.آریاسپ(۳۸۳ ۱)" باغ ایرانی و حکمت مینوی "خلاصه مقالات نخستین ... (مقاله کنفرانسی) کلارک، اما (۱۳۷۸) _ " رویت بهشت، ‌باغ های الحمرا ... (مقاله کنفرانسی) نقی زاده، محمد(۱۳۸۱) تاثیر معماری و شهر بر ارزش های ... آبمانیان، محمدرضا و تقوایی، علی اکبر و شریف بررسی بنیادهای ... بمانیان، محمدرضا و عظیمی سسیده فاطمه (۱۳۸۹) "انعکاس معانی منبعث ... (مقاله ژورنالی) اخوت، هانیه و امیرخانی، آرین و زمانی، احسان و لیلیان، ... (مقاله ژورنالی) بررسی تطبیقی تأثیر ایده های معنوی در شکل باغ مطالعه موردی باغ پاسارگاد از دوره هخامنشی و باغ فین از دوره اسلامی (مقاله ژورنالی) قرآن کریم (۱۳۸۵) ترجمه : بهرام پور، ابوالفضل _ چاپ ... سعیدی، گل بابا (۱۳۸۳)فرهنگ اصطلاحات عرفان ابن عربی، سمیعی، تهران ... جعفری، محمدتقی (۱۳۷۸) عرفان اسلامی، چاپ سوم، کرامت، تهران ... بورکهارت، تیتوس (۱۳۶۵) هنر اسلامی، زبان و بیان ، ترجمه ... بورکهارت، تیتوس (۱۳۶۹) هنر مقدس، ترجمه جلال ستاری، سروش، تهران ... سرتیپی پور ؛ محسن (۱۳۸۷) "بن مایه های هنر اسلامی ... (مقاله ژورنالی) کربن، هنری (۱۳۵۸) ارض ملکوت، ترجمه سیدضیاء الدین دهشیری _ ... پیرنیا، محمدکریم (۱۳۸۴) آشنایی با معماری اسلامی ایران، سروش دانش، ... معماریان، غلامحسین(۳۸۴ ۱) سیری درمبانی نظری ایرانی»، انتشارات سروش دانش، ... نعیما، غلامرضا(۱۳۸۵) باغ های ایران، انتشارات پیام، تهران [۱۹] ... شیمل، آنماری (۱۳۷۸) "باغ ملکوت " مجله رواق _ شماره۳ ... (مقاله ژورنالی) اردلان، نادر و بختیار، لاله (۱۳۸۰) حس وحدت، خاک ، ... انصاری، مجتبی و محمودی نژاد، هادی (۱۳۸۶) " باغ ایرانی ... تصویر باغ و عناصر منظر در قرآن با تاکید بر سوره الرحمن (مقاله ژورنالی) منصوری، سیما (۱۳۸۸) "باغ های چهارگانه، ترجمان باورهای مقدس، نمونه ... (مقاله ژورنالی) پورمند، حسن علی(۳۸۶ ۱)تاثیراندیشه فلسفی ... فقیه، ن، (۱۳۸۴) چهره باغ ایرانی، وب سایت باغ ایرانی، ... عبدالله دفاع، علی (۱۳۸۶) مشاهیر گیاه شناسی در تمدن اسلامی، ... Nicols on, Garden of Paradise, the History and Design of ... - Hanaway , Jr W . L, the Terrestrial WashingtonD. ... مرتضوی، سارا (۱۳۸۵) "اسطوره درخت مقدس" ماهنامه پیام سبز، شماره ... (مقاله ژورنالی) جوادی، محمدرضا و جواهریان، فریار(۳۸۳ ۱) مجموعه مقالات باغ ایرانی ... فصیحی نائینی، علی محمد (۱۳۸۳)"باغ ایرانی" مجله معمار، شماره ۲۶ ... (مقاله ژورنالی)

بررسي آموزه هاي مذهب شيعه در باغ شهرهاي صفوي

بسم الله الرحمن الرحیم  بررسي آموزه هاي مذهب شيعه در باغ شهرهاي صفوي . حقيقت بين مهدي*, انصاري مجتبي, بمانيان محمدرضا آدرس:* گروه معماري، دانشکده هنر و معماري، دانشگاه تربيت مدرس تهران . متن کامل مقاله   pdf . چکیده: عصر صفوي را بدون شك بايد از درخشان ترين دوره هاي تاريخ معماري و شهرسازي ايران دانست. لذا شايسته است از زواياي گوناگون، عواملي كه در شكوفايي آن دخيل بوده اند مورد بررسي و پژوهش قرار گيرد. مكتب اصفهان و آموزه هايش متاثر از حكمت عقلي شيعي شكل گرفت و از مهم ترين و موثرترين عواملي بود كه باعث تشخص و پيشرفت هنر و معماري دوره صفوي نسبت به ديگر دوره ها شد. به واقع شيعه در دوره صفوي با حاكميت شاهان صفوي و رسمي شدن مذهب تشيع، از وضعيت پيشين خود رهايي يافت و در ايران از اقليت به اكثريت تبديل شد و در ابعاد گوناگون زندگي بويژه زندگي شهري ايرانيان تاثير گذاشت. اين مقاله در بخش نخست به بررسي باغ سازي ايراني ـ اسلامي در دوره صفويه، با تاكيد بر مطالعه عناصر اصلي سازنده و تقش آن ها در تعريف هويت كالبدي باغ، مي پردازد. در بخش ديگر، ارتباط شهرسازي و باغ سازي در عصر صفوي و ظهور ايده باغ شهر و عوامل موثر در شكل گيري آن تبيين مي گردد. در ادامه، باغ شهر تاريخي اصفهان به عنوان معروف ترين و باشكوه ترين باغ شهر ساخته شده در عصر صفوي انتخاب و چگونگي استفاده از عناصر اصلي و نحوه منظرسازي باغ ايراني در تعريف استخوان بندي و منظر اين شهر مورد مطالعه قرار ميگيرد. هدف اين مقاله، بررسي ارتباط ميان باورهاي مذهبي شيعي و شكل گيري و ظهور ايده باغ شهر توسط صفويان در آن دوره است. براي اين منظور، از روش تحقيق تحليلي ـ توصيفي استفاده شده و تجزيه و تحليل اطلاعات به روش كيفي و استنباطي است. در گردآوري مطالب از روش كتابخانه اي استفاده شده است. نتايج حاصل از اين مقاله نشان دهنده چگونگي ارتباط ميان ايده باغ شهر ايراني در عصر صفوي با الگوي باغ ايراني و جايگاه باورهاي ديني ـ اسلامي و شيعي در شكل گيري آن است. كليد واژه:  شيعهصفويهمكتب اصفهانباغ شهراصفهان متن کامل مقاله   pdf .......................................................................................................................................... مقالات نشریه ای مرتبط: باغ و باغ سازي در فرهنگي ايراني بررسي زمينه هاي موثر در شکل گيري باغ شهرهاي صفوي با تاکيد بر آموزه هاي حکمي مذهب شيعه تاثيرات باغ هاي تيموري در سمرقند بر باغ هاي صفوي در اصفهان (خيابان چهارباغ) مقالات همایشی مرتبط: بازشناسي مفاهيم گياهان در باغ ايراني تاثير شکل زمين بر گونه هاي عملکردي باغ ايراني تاثير طراحي باغ ايراني بر شکل گيري معماري باغ هاي شهر مشهد (نمونه موردي باغ گلها و باغ ملي) بررسي پايداري با تکيه بر تلفيق باغ مشارکتي و باغ ايراني مروري بر تاريخچه و روند شکل گيري عمارت باغ فردوس تهران .................................................................................................................... عنوان نشریه:مطالعات شهر ايراني اسلامي :   زمستان 1392 , دوره  - , شماره  14 ; از صفحه 5 تا صفحه 12 .

پر بازدید ترین مقالات

20211 7/9  21609  س1  21980 22601    22996...

«گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

تقویم شمسی

تیر ۱۳۹۸
ش ی د س چ پ ج
« خرداد   مرداد »
۱۲۳۴۵۶۷
۸۹۱۰۱۱۱۲۱۳۱۴
۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹۲۰۲۱
۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶۲۷۲۸
۲۹۳۰۳۱