دسته: کشاورزی و منابع طبیعی

زکات و آثار توجه و عدم توجه به آن

بسم الله الرحمن الرحیم زکات و آثار توجه و عدم توجه به آن . در آیه ۱۲ سوره مائده قرآن مجید از پرداخت زکات سخن به میان آورده و به طور صریح غفران و دخول در بهشت را منوط به پرداخت زکات معرفی نموده است آن جا که می فرماید: «و قال الله انی معکم لئن اقمتم الصلوه و آتیتم الزکوه و آمنتم برسلی و عزرتموهم و اقرضتم الله قرضا حسنا لاکفرن عنکم سیئاتکم و لأدخلنکم جنات تجری من تحتها الأنهار . «خداوند می فرماید: من با شمایم اگر نماز را بپا دارید و زکات را بپردازید، و به فرستادگانم ایمان بیاورید و از آنان پشتیبانی و یاری کنید و به خدا وام دهید، از کارهای بد شما ( گناهان) می گذرم و شما را در بهشت هایی که از زیر آن ها نهرها می گذرد وارد می کنم.» . . به استناد صریح آیه مرقوم و بر مبنای روایات وارده از معصومین علیهم السلام فقهای عظیم الشأن اسلام فتوا داده اند زکات از ضروریات دین می باشد (۱) و برای نه چیز پرداخت آن واجب است. . ۱٫ گندم ۲٫ جو ۳٫ خرما ۴- کشمش ۵٫ طلا ۶٫ نقره ۷٫ شتر ۸٫ گاو ۹٫ گوسفند . بنابراین هر کس مالک یکی از اقلام باشد با شرایطی که در کتاب های فقهی توضیح داد شده است باید مقدار معینی از اقلام یاد شده را به یکی از مصارف پیش بینی شده در منابع اسلام مصرف نماید چنان چه مصرف نکند و از پرداخت زکات سرپیچی نماید مرتکب گناه شده و از پیامدهای دنیایی و آخرتی آن نیز بی نصیب نخواهد شد. الف)ویژگی های زکات در میان واجبات اسلامی پرداخت زکات از ویژگی ممتازی برخوردار است که جملگی حکایت از اهمت آن دارد. رخی از ویژگی های زکات را در سطور آتی با هم می خوانیم: ۱- پل اسلام «قال امیرالمومنین (ع): اوصیکم بالزکاه فانی سمعت نبیکم (ص) یقول: الزکاه قنطره الاسلام فمن اداها جاز القنطره، و من منعها احتبس دونها و هی تطفی غضب الرب(۲).» «امیر مؤمنان (ع) فرمود: شما را به زکات وصیت و سفارش می کنم، از پیامبر شما که درود خدا بر او و خاندانش باد شنیدم که فرمود: زکات پل اسلام است، پس کسی که زکات بپردازد از پل می گذرد و کسی که آن را پرداخت نکند به پایین آن سقوط می کند [پرداخت زکات] خشم پرودگار را فرو می نشاند. » ۲- ستون اسلام «قال الراوی سمعت علیا (ع) یقول: أثافی الاسلام ثلاث لاتنفع واحده منهن دون صاحبتیهما: الصلاه، و الزکاه، و الولایه.» «راوی گوید: از حضرت علی (ع) شنیدم که می فرمود: ستون ها و پایه های اسلام سه تاست که هیچ یک از آن ها بدون دو تای دیگر سودی ندارد، آن ها عبارتند از: نماز، زکات و ولایت (۳).» ۳- کیفر مقاتله برای پرداخت نکردن زکات «قال رسول الله (ع): امرت أن أقاتل الناس حتی یشهدوا أن لا اله الله و أنی رسول الله و یقیموا الصلاه و یؤتوا الزکاه (۴).» «رسول خدا (ص) فرمود: دستور دارم با مردم مبارزه کنم تا شهادت دهند که جز خدا معبودی نیست و من فرستاده ی خدایم و نماز بپا دارند و زکات بپردازند. ۴- کیفر اخراج از اجتماع مسلمین برای پرداخت نکردن زکات «عن ابی جعفر (ع) قال: بینما رسول الله (ص) فی المسجد اذ قال: قم یا فلان: قم یا فلان؛ قم یا فلان؛ حتی اخرج خمسه نفر؛ فقال: اخرجوا من مسجدنا لاتصلوا فیه و أنتم لا تزکون (۵).» «امام باقر (ع) فرمود: رسول خدا (ص) در مسجد بود که گفت: فلانی. بلند شو، فلانی بلند شو: فلانی بلند شو... تا این که ۵ نفر را بیرون کرد و فرمود از مسجد ما خارج شوید و شما که زکات نمی دهید در مسجد ما نماز نخوانید. » در آثار معصومین علیهم السلام هم از آثار و نتایج آخرتی پرداخت زکات مسایلی مطرح شده و هم از پی آمدهای دنیایی و آخرتی عدم پرداخت آن مطالبی بیان گردیده است که بخشی از آن ها را با هم می خوانیم: ب) آثار دنیایی پرداخت زکات ۱- بیمه شدن جان و مال «قال رسول الله (ص) «داووا مرضاکم بالصدقه، و حصنوا اموالکم بالزکاه.(۶)» «رسول خدا (ص) فرمود: بیماران خود را با صدقه مداوا کنید، و اموالتان را هم با پرداخت زکات حفظ و بیمه کنید. » ۲- آمرزش گناهان «قال رسول الله (ص) «الزکاه تذهب الذنوب (۷).» «رسول اکرم (ص) فرمود: زکات، گناهان را از بین می برد. » ۳- وسعت روزی «قال ابو جعفر محمد بن علی (ع): یا جابر... و الزکاه تزید فی الرزق.(۸)» «امام باقر (ع) فرمود: ای جابر... زکات روزی انسان را زیاد می کند. » ۴- تأمین شدن معاش فقیران «قال موسی بن جعفر (ع): انما وضعت الزکاه قوتا للفقراء و توفیرا لأموالهم (۹). » «امام موسی بن جعفر (ع) فرمود: زکات قرار داده شده، تا خوراک نیازمندان و مایه ای افزایش ثروت آنان باشد.» ۵- تزکیه نفس «قالت فاطه (ع) فی خطبته: فجعل الایمان تطهیرا لکم من الشرک و الصلاه تنزیها عن الکبر، و الزکوه تزکیه للنفس، و نماء فی الرزق(۱۰).» «حضرت فاطمه زهرا (س) فرمود: خداوند ایمان را مایه ی پاکیزگی شما از شرک قرار داد و نماز را مایه ی دور شدن شما از تکبر قرار داد و زکات را به خاطر پاکیزگی جان و روان و افزایش روزی واجب کرد.» ۶٫ عدم نقصان در مال برخ تصور می کنند که پرداخت زکات در اموال نقصان ایجاد می کند ولی در فرهنگ معصومین پرداخت زکات هیچ گاه در اموال نقصان پدید نمی آورد حضرت امام حسن مجتبی (ع) در همین زمینه می فرماید: «ما نقص زکاه فی مال قط(۱۱)» «پرداخت زکات هرگز باعث کم شدن مال نمی شود. » اما صادق (ع) فرموده است: «ما ادی احد الزکاه فنقصت من ماله، و لا منعها احد فزادت فی ماله.(۱۲)» «امام صادق (ع) فرمود: با پرداخت زکات از ثروت کسی کم نشده است. همان طور که با برخورداری از پرداخت آن ثروت کسی زیاد نشده است. » ج) آثار عدم پرداخت زکات ۱- به منزله سرقت «قال الصادق (ع): «السراق ثلاثه: مانع الزکاه و مستحل مهور النساء، و کذلک من استدان و لم ینو قضائه(۱۳).» «امام صادق (ع) فرمود: دزدان سه نوع اند: مانعین زکات، کسانی که مهره زنان را حلال می شمارند (و نمی دهند)، و کسی که قرض می کند ولی قصد پرداخت ندارد.» ۲- عدم پذیرش نماز «قال رسول الله (ع): «ثمانیه لاتقبل منهم صلاه ف منهام مانع الزکاه(۱۴).» «رسول خدا (ص) فرمود: نماز هشت گروه پذیرفته نمی شود، یکی از آنان کسانی اند که از پرداخت زکات خودداری می کنند.» ۳- پیدایش فقر در جامعه «قال ابو، عبدالله (ع): ... و اذا منعت الزکاه ظهرت الحاجه (۱۵).» «امام صادق (ع) فرمود: ... هنگامی که زکات پرداخت نشود فقر و نیاز بروز خواهد کرد.» ۴- نزول بلاهای اجتماعی «عن ابی عبدالله (ع) قال: ان الله لیدفع بمن یصلی من شیعتنا عمن لا یصلی من شیعتنا و لو اجمعوا علی ترک الصلاه لهلکوا، و ان الله لیدفع بمن یزکی من شیعتنا عمن لایزکی و لو أجمعوا علی ترک الزکاه لهلکوا(۱۶).» «امام صادق (ع) فرمود: خداوند به واسطه نمازگزاران شیعه بلا را از شیعیانی که نماز نمی خوانند دفع می کند، و اگر نماز را ترک کنند هلاک خواهند شد. و خداوند به خاطر زکات پردازان شیعه بلا را از کسانی که زکات نمی دهند دفع می کند و اگر همه زمات را ترک کنند نابود خواهند شد.» ۵- خروج از اسلام «عن علی (ع) انه قال: الماعون الزکاه المفروضه، و مانع الزکاه کآکل الربا، و من لم یزک ماله فلیس بمسلم(۱۷).» «علی (ع) فرمود: مقصود از ماعون (در قرآن) زکات واجب است، بازدارنده زکات همانند رباخوار است، کسی که زکات مالش را نپردازد مسلمان نیست.» امام صادق (ع) هم در همین رابطه فرموده اند: «من منع قیراطا من الزکاه فلیمت ان شآء یهودیا او نصرانیا.(۱۸)» «کسی که به اندازه یک قیراط از زکات واجب را نپردازد باید به دین یهود یا نصاری بمیرد.» ۶- خروج از ایمان «قال ابوعبدالله (ص) من منع قیراطا من الزکاه فلیس بمؤمن و لا مسلم و هو قول الله عزوجل: «رب ارجعون لعلی اعمل صالحا فیما ترکت»(۱۹).» «امام صادق (ع) فرمود: کسی که به وزن یک قیراط از زکات واجب را نپردازد مؤمن و مسلمان نیست و مصداق فرموده. خداست (که بعد از مرگ می گوید) خدایا مرا برگردان تا بعدها کار شایسته انجام دهم.» ۷- مرگ حیوانات «عن الصادق علیه السلام... اذا امسکت الزکاه هلکت الماشیه»(۲۰) «هنگامی که از پرداخت زکات جلوگیری شود حیوانات [حلال گوشت] هلاک خواهندشد.» ۸- پشیمانی بی حاصل در عالم رجعت «عن ابی بصیر قال سمعت ابا عبدالله (ع) یقول: من منع الزکاه سأل الرجعه عند الموت، و هو قول الله عزوجل: رب ارجعون لعلی اعمل صالحا فیما ترکت(۲۱).» «ابوبصیر گوید از امام صادق (ع) شنیدم که می فرمود: کسی که از پرداخت زکات خودداری کند هنگام مرگ تقاضای برگشت به دنیا خواهد کرد و او مصداق فرموده ی خداست که: خدایا مرا به دنیا برگردان شاید بعدها کار شایسته انجام دهم.(یعنی زکات خود را بپردازم.) » ۹- عدم نزول برکات آسمانی «قال رسول الله (ص) اذا منعت الزکاه منعت الارض برکاتها.» هنگامی که از پرداخت زکات خودداری شود زمین برکاتش را باز خواهد داشت. _____________________________________________________________ پی نوشت : ۱٫ تحریر الوسیله، ج ۱، ص ۳۱۱ ۲٫ بحارالانوار ج ۷۷، ص ۴۰۷ ۳٫بحار النوار، ج ۶۸، ص ۳۸۶ ۴٫کنز العمال، ج ۶،ص ۵۲۷ ۵٫ من لا یحضر،الفقیه ج ۲ ص۱۲ ۶٫وسایل االشیعه ج ۶ ص۶ ۷٫بحارالانوار ج ۶۸ ص ۳۳۲ ۸٫بحارالانوارج ۷۸ ص ۱۸۳ ۹٫وسایل الشیعه ج ۶ ص ۴ ۱۰٫الاحتجاج ص ۹۹ ۱۱٫دعائم الاسلام ج ۱ ص ۲۴۱ ۱۲٫وسایل الشیعه ج ۶ ص ۱۲ ۱۳٫میزان الحکمه ج ۴ ص ۲۲۱ ۱۴٫وسایل الشیعه ج ۶ ص ۱۶ ۱۵٫اصول کافی ج۱ ص۴۴۸ ۱۶٫همان ج ۲ ص ۴۱۵ ۱۷٫بحارالانوار ج ۹۶ ص ۲۹ ۱۸٫وسایل الشیعه ج ۶ ص ۱۸ ۱۹٫همان ص ۱۸ ۲۰٫من لایحضر ج ۱ ص ۵۲۴ ۲۱٫ وسائل الشیعه ج ۶ ص ۱۸ . . _______________________________________________________ منبع : راسخون

زیر بنای حقوق گیاهان از دیدگاه قرآنی

بسم الله الرحمن الرحیم  زیر بنای حقوق گیاهان از دیدگاه قرآنی . محمد کرمی  موسی مستقیمان،  حامد نقی زاده دانشیار گروه سم شناسی و فارماکولوژی دانشکده داروسازی ساری،  مسئول نهاد رهبری دانشکده داروسازی ساری،  دکتری داروسازی دانشکده داروسازی ساری، .چکیده: سابقه و هدف:از آیات قرآن کریم چند اصل بسیار مهم درمورد گیاهان استخراج می‌شود که زیربنای حقوقی آنان را در اسلام را تشکیل می‌دهد. این اصول می‌تواند هدایت‌کننده دانشمندان در رعایت مبانی اخلاق انسانی درمورد گیاهان به‌طور اعم و گیاهان داروئی به‌طور اخص باشد. مواد و روش‌ها: در این مقاله از منابع و کتب الکترونیکی مانند، بانک اطلاعاتی Pubmed و منابع غیرالکترونیکی مانند، قرآن کریم ، تفاسیر المیزان و نمونه و کتب فقهی اسلامی مانند وسایل‌الشیعه استفاده شده‌است. یافته‌ها: ۱- اصل خلقت : در آیاتی از قرآن کریم از تعابیری مانند «مایۀ عبرت» ، « مایۀ شادی و بهجت » استفاده شده‌است. یکی از اهداف ذکر خلقت گیاهان در قرآن، یادآوری قدرت و حکمت خدا است. ۲- حق حیات : گیاهان مخلوقات خداوند و دارای حق زندگی هستند. بنابراین انسان مجاز به پایمال‌کردن این حقوق نیست. ۳ – اصل عبادت : براساس آیۀ ۱۸ سورۀ حج، مفهوم عبادت و سجده اشاره به تسلیم گیاهان در برابر تصمیم خداوند و در مسیر منافع انسان است. ۴ – درک وشعور : آزمایش‌های تجربی نشان داده که گیاهان نیز از سطح بالایی از درک وشعور از وضعیت خود و محیط پیرامون برخوردارند. ۵- اصل جزا و رستاخیز : از دیدگاه فلسفۀ اسلامی، معاد درمورد هر موجودی به معنی صعود به یک سطح بالاتر است و گیاهان دو روح از چهار روح، یعنی روح حیاتی و روح نباتی را دارا هستند. نتیجه‌گیری: از دیدگاه اسلام گیاهان هرچند قوۀ ناطقه و عاقلۀ انسانی را ندارند، ولی از درک و شعور بهره‌مند بوده و از احساسات و عواطف برخوردارند. به همین دلیل فقه اسلامی، انسان را مجاز به تخریب زندگی گیاهی نمی‌داند و در صورت استفاده دارویی از گیاه، بهتر است عضو مؤثره گیاهی به‌طور مستقیم توسط بیمار خورده شود تا گیاه جزوی از وجود انسان شود. واژه‌های کلیدی: زیر بنا ی حقوق گیاهان، درک وشعور، قرآن کریم، اصل خلقت متن کامل:pdf   [PDF 246 kb]jiitm-v5n1p61-fajiitm-v5n1p61-fa چکیده سابقه و هدف: از آیات قرآن کریم چند اصل بسیار مهم درمورد گیاهان استخراج می شود که زیربنا ی حقو قی آنان را در اسلام را تشکیل می دهد. این اصول می تواند هدایت کننده دانشمندان در رعایت مبانی اخلاق انسانی درمورد گیاهان به طور اعم و گیاهان داروئی به طور اخص باشد. یافته ها: ۱- اصل خلقت : در آیاتی از قرآن کریم از تعابیری مانند « مایه عبرت » « مایه شادی و بهجت » ،  استفاده شده است. یکی از اهداف ذکر خلقت گیاهان در قرآن، یادآوری قدرت و حکمت خدا است.  ۲- حق حیات : گیاهان مخلوقات خداوند و دارای حق زندگی هستند. بنابراین انسان مجاز به پایمال کردن این حقوق نیست. ۳ - اصل عبادت : براساس آیه ۱۸ سوره حج، مفهوم عبادت وسجده اشاره به تسلیم گیاهان در برابر تصمیم خداوند و در مسیر منافع انسان است. ۴ – درک وشعور : آزمایش های تجربی نشان داده که گیاهان نیز از سطح بالایی از درک وشعور از وضعیت خود و محیط پیرامون برخوردارند. ۵- اصل جزا و رستاخیز : از دیدگاه فلسفه اسلامی، معاد درمورد هر موجودی به معنی صعود به یک سطح بالاتر است و گیاهان دو روح از چهار روح، یعنی روح حیاتی و روح نباتی را دارا هستند. نتیجه گیری: از دیدگاه اسلام گیاهان هرچند قوه ناطقه و عاقله انسانى را ندارند، ولی از درک و شعور بهره مند بوده و از احساسات و عواطف برخوردارند. به همین دلیل فقه اسلامى، انسان را مجاز به تخریب زندگی گیاهی نمی داند و در صورت استفاده دارویی از گیاه، بهتر است عضو مؤثره گیاهی به طور مستقیم توسط بیمار خورده شود تا گیاه جزوی از وجود انسان شود .  کلید واژه ها: زیربنای حقوق گیاهان، درک وشعور، قرآن کریم، اصل خلقت.   ............................................................................................................................... منابع : در این مقاله از منابع و کتب الکترونیکی مانند، بانک اطلاعاتی و منابع غیرالکترونیکی مانند، قرآن کریم ، تفاسیر المیزان و نمونه و کتب فقهی اسلامی مانند وسایل الشیعه استفاده شده است .

جایگاه درخت در قرآن – (چکیده پایانامه)

بسم الله الرحمن الرحیم  جایگاه درخت در قرآن  (چکیده پایانامه کارشناسی ارشد) . طاهر مولایی دانشگاه هنر اسلامی تبریز - دانشکده هنرهای اسلامی . چکیده پایانامه : pdf - جایگاه درخت در قرآن  

پر بازدید ترین مقالات

«گیاهان دارویی در قرآن و حدیث»

بسم الله الرحمن الرحیم «گیاهان دارویی در قرآن و حدیث» علیرضا ...

زنيان - شاهي - کندر (دروس استاد ضیایی / 3)

بسم الله الرحمن الرحیم زنيان - شاهي - کندر دروس استاد ضی...

اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم

بسم الله الرحمن الرحیم اهمیت دامداری و کشاورزی در قرآن کریم ...

سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ محیط زیست و منابع طبیعی"

بسم الله الرحمن الرحیم سخنان مهم مقام معظم رهبری در"اهمیت حفظ...

تقویم شمسی

خرداد ۱۴۰۰
ش ی د س چ پ ج
    تیر »
 12345678910111213141516171819202122232425262728293031